Bây giờ mới đúng

BÂY GIỜ MỚI ĐÚNG

Một nhà thám hiểm đi vào rừng Amazon và bị một bộ tộc ăn thịt người bắt giữ.
Nhà thám hiểm sợ quá kêu lên: 

- “Chết con rồi, Chúa ơi!”

Bỗng từ trên Trời cao có tiếng vọng xuống:

- Không, con chưa chết đâu, hãy nghe lời ta: “ Nhặt hòn đá lớn dưới chân lên và đập vào đầu tên thủ lĩnh đang đứng ngay trước mặt con ấy!”

Nhà thám hiểm vội nghe theo: nhặt hòn đá lên và đập vào đầu tên thủ lĩnh trước mặt.
Cả bộ tộc ăn thịt người ồ lên giận dữ.

Từ trên Trời cao, tiếng vọng lúc nãy lại vang lên: 

- Đấy, bây giờ con mới chết

-st-

Lễ

Tránh xa phường trí trá
Tai vạ bởi nể nang
Tài giỏi chớ khoe khoang
Giàu sang đừng kênh kiệu

Nghe nói “Lễ” có trước luật pháp. Rồi sau đó, “Lễ” vừa đẻ ra luật pháp, vừa bổ sung cho những chỗ không thể đủ của luật pháp. “Lễ” chính là luật pháp vậy. Lại nghe “Lễ” có sau luật pháp, ấy là muốn nói tới cái lúc con người không cần phải dùng tới luật pháp nữa thì “Lễ” vẫn còn. Thiên hạ đâu đâu cũng chỉ gồm người với người, nước nào cũng thế cả. Vậy mà “Lễ” của mỗi nước lại không giống nhau. Có phải tại “thuỷ thổ” của mỗi nước khác nhau chăng? Ví như cái “Lễ” của nước Việt sau đây, thì có thể coi là “độc nhất vô nhị”, thậm chí phải nói là đáng “tự hào” nhất trong thiên hạ vậy...

Nước Việt biết giữ Lễ 

Tử Cống muốn đầu tư, mở rộng việc kinh doanh buôn bán ở nước Việt, mới thỉnh ý kiến Khổng Tử. Khổng Tử bảo:

“Nếu người nước Việt biết giữ Lễ, thì có thể làm ăn, buôn bán với họ được.”

Bèn sai thầy Tử Hạ sang nước Việt để điều tra xem “Lễ” ở bên đó thế nào. Tử Hạ vâng lời giắt theo một ít bạc rồi khăn gói ra đi. Lặn lội hàng tháng trời mới đến địa giới nước Việt. Đêm đầu tiên ngủ ở khách điếm, Tử Hạ cẩn thận nằm gối đầu lên hành lý. Vậy mà sáng dậy thấy đầu mình đang gối lên một... bao cỏ, còn gói hành lý thì đã vĩnh biệt thầy từ lúc nào. Tử Hạ bèn gọi chủ khách điếm đến hỏi:

“Nước Việt lắm kẻ trộm thế hay sao?”

Chủ khách điếm tỉnh bơ trả lời:

“Ngài mất một gói hành lý, lớn không hơn cái gối, nặng bất quá vài cân. Chỉ cần nửa tên trộm cũng khuân đi được, huống hồ phải tốn đến một tên. Vậy mà ngài đã vội kết luận rằng nước Việt lắm kẻ trộm? Một người mang danh học trò của Khổng Tử như ngài mà không sợ bị thiên hạ chê là hồ đồ ư?”

Tử Hạ cứng lưỡi, đành ngậm ngùi chịu mất gói hành lý. Đêm hôm sau. Đang ngủ, bỗng có một kẻ bịt mặt lẻn vào tận giường, dí dao lên cổ thầy đòi nộp toàn bộ số bạc trong người. Tử Hạ sợ nguy đến tính mạng, đành móc hết nộp cho nó. Sáng ra, Tử Hạ lại mời chủ khách điếm đến. Rút kinh nghiệm hôm trước, lần này thầy hỏi: 

“Nước Việt vẫn còn một tên kẻ cướp hay sao?”

Chủ khách điếm thản nhiên trả lời:

“Ngài chỉ là một anh học trò bạch diện thư sinh, lại dúm dó thất thểu từ nơi xa đến, nom chẳng có gì nổi bật. Chắc cũng không phải hạng phú quý gì. Người nước Việt xưa nay tuy được tiếng là ngửi hơi tiền giỏi nhất thiên hạ. Song chắc gì đã có nhiều kẻ biết ngài giắt theo tiền bạc trong người. Ấy thế mà ngay đêm thứ hai, đã có kẻ cướp mò đến hỏi thăm. Chứng tỏ trước mặt, sau lưng ngài không lúc nào thiếu kẻ cướp. Vậy mà ngài cho rằng cả nước Việt chỉ còn một tên? Trình độ suy luận của ngài nông cạn như thế, không sợ mang tiếng là dài lưng tốn vải ư?” 

Tử Hạ ớ người, xấu hổ đến nỗi không nói lại được câu nào. Đành lủi thủi chuồn vội ra khỏi địa giới nước Việt. Rồi vừa đi đường vừa xin ăn, mấy tháng sau mới về tới nước Lỗ, tình cảnh thực là thê thảm. Về tới nhà rồi, Tử Hạ đợi mấy hôm mới dám vào ra mắt Khổng Tử. Trước tiên thầy tạ lỗi về chuyến đi không thu được kết quả gì, sau đó kể lại chuyện xảy ra như có ý muốn thanh minh, hy vọng nhận được vài lời an ủi. Không ngờ Khổng Tử nghe xong lại tỏ ra mừng rỡ. Ngài gật gù khen:

“Ta lại thấy chuyến đi của ngươi có kết quả tốt đấy. Kẻ quân tử chớ nghĩ đến chuyện mất của. Việc ấy chứng tỏ người nước Việt rất biết giữ Lễ. Nước Việt quả không hổ là con cháu Ngu Thuấn. Một nước ở xa Trung nguyên như thế, mà vẫn biết giữ Lễ. Điều đó thật đáng tự hào, thật đáng tự hào...”

Tử Hạ tròn mắt kinh ngạc, không hiểu Khổng Tử khen thế là nghĩa làm sao. Thầy có ý hơi bất mãn, không phục. Bèn thắc mắc:

“Kẻ học trò này vừa bị trộm, vừa bị cướp. Lại còn phải dỏng tai nghe gã điếm ấy uốn ba tấc lưỡi, leo lẻo cái lỗ mồm. May mà còn mang được cái thân thừa về đây, chưa đến nỗi chết đói chết khát dọc đường. Thế mà Phu Tử không thèm động lòng xót thương lấy một tiếng, lại còn khen nước Việt biết giữ “Lễ”? Kẻ ngu này thật chẳng hiểu ra làm sao cả.

Câu nói của Tử Hạ không ngờ làm cho Khổng Tử nổi giận. Ngài bật đứng lên khỏi ghế, trỏ tay mắng: 

“Sao mà đầu óc ngươi u tối, lại cố chấp làm vậy. Một nước có lắm kẻ cướp như nước Việt, mà vẫn biết ăn trộm trước, rồi sau đó mới ăn cướp. Phàm xử việc mà không nóng vội, lại có thứ tự, lớp lang như thế, chẳng phải “Lễ” là gì? Giả sử nó làm ngược lại, ăn cướp ngay đêm đầu tiên, thì đến đêm sau, ngươi còn cái gì để cho nó ăn trộm nữa?”

Phạm Lưu Vũ

Trích “ Luận ngữ Tân thư “

Có những thứ còn giá trị hơn tiền bạc

“Có những thứ còn giá trị hơn tiền bạc. Đó là sự hài lòng và mãn nguyện mà bạn có được khi làm điều có ích cho người khác”

- Feeney -

TỶ PHÚ  DÀNH 8 TỶ USD LÀM TỪ THIỆN - Ở NHÀ THUÊ, ĐI MÁY BAY SIÊU RẺ

“Tôi không ở đây để nói với các bạn phải làm gì với tiền bạc. Bạn kiếm được tiền, bạn có thể làm bất cứ điều gì mà bạn muốn. Nhưng tôi nghĩ rằng, chúng ta đều phải có nghĩa vụ cho đi khi có thể”, tỷ phú 80 tuổi chia sẻ.

Sinh ra ở New Jersey trong một gia đình viên chức người Mỹ gốc Ireland, Chuck Feeney là nhà đồng sáng lập ra chuỗi cửa hàng mua sắm miễn thuế (DFS). Đây cũng là chuỗi cửa hàng bán lẻ miễn thuế lớn nhất thế giới. Ông thích kiếm tiền nhưng lại không muốn sở hữu chúng, nên nhiều năm liền đã bí mật làm từ thiện phần lớn khối tài sản khổng lồ trị giá hàng tỷ USD.

Trong suốt cuộc đời mình, Feeney đã đi khắp thế giới để trao tặng số tài sản 8 tỉ USD thông qua Quỹ từ thiện Atlantic Philanthropies do ông sáng lập. Atlantic Philanthropies là một tập hợp các quỹ tư nhân đã trải qua hơn 3 thập kỷ và vẫn đang tiếp tục tài trợ cho sự phát triển thông qua đầu tư vào công nghệ trong các công ty lớn như Facebook hay Alibaba. Thế nhưng trong 1.000 tòa nhà do quỹ Atlantic Philanthropies của tỷ phú Feeney xây dựng, không có một tòa nhà nào mang tên ông. Vị tỷ phú gọi đó là “cho đi khi bạn đang sống”.

“Có những thứ còn giá trị hơn tiền bạc. Đó là sự hài lòng và mãn nguyện mà bạn có được khi làm điều có ích cho người khác”, tỷ phú Feeney chia sẻ về triết lý sống của mình.

Hiện nay ở tuổi 80, tỷ phú Feeney chỉ giữ lại bên mình 2 triệu USD tài sản để sống suốt phần đời còn lại – ít hơn 0.001% tổng tài sản 8 tỷ USD mà ông đã cho đi.
Với phương châm “Sống để làm việc, chứ không phải để làm giàu”, vị tỷ phú này có một cuộc sống giản dị đến “tầm thường”. Ông ở nhà thuê trong một căn hộ tại San Francisco và luôn đi vé máy bay hạng bét cho đến khi 75 tuổi. Ông cũng thường mang theo sách báo và tài liệu đựng trong một chiếc túi nhựa cũ kĩ. Không những thế, ông còn từ chối bữa trưa sang trọng tại thành phố New York để dùng món bánh mì kẹp thịt tại một quán rượu bình thường. Có lẽ ghế ngồi tồi tàn và chật hẹp trên những chuyến bay hạng bét cùng với những chiếc burger kẹp thịt rẻ tiền trở thành một phần rất đỗi bình thường trong cuộc sống của vị tỷ phú đến từ New Jersey này. Giống như Feeney, tỷ phú kiêm nhà đầu tư huyền thoại Warren Buffett cũng có cuộc sống hết sức giản dị khi ông sống trong căn nhà 3 phòng ngủ mua với giá 31.000 USD từ năm 1958 tại Omaha và cam kết dành hết tài sản của mình cho các hoạt động từ thiện.Trong khi các tỷ phú khác lo tích góp tài sản thì Chuck Feeney lại cố gắng hết sức làm cho mình… rỗng túi. Ông bắt đầu sứ mệnh “làm rỗng túi” vào năm 1984 khi ông chuyển toàn bộ 38,75% cổ phần sở hữu trong Duty Free Shoppers cho Quỹ Atlantic Philanthropies. Một điều đặc biệt ở Feeney là ông cho đi một cách rất lặng lẽ. Trong 15 năm đầu tiên làm từ thiện, Feeney luôn giấu tên. “Tôi đã phải thuyết phục ban ủy thác rằng tiền Feeney quyên tặng là trong sạch”, Frank Rhodes - Nguyên Chủ tịch Đại học Cornell nhớ lại kỷ niệm khi nhận quyên góp từ tỷ phú Feeney. Hai người đàn ông giàu nhất thế giới, Bill Gates và Warren Buffett, cũng gọi ông là “nguồn cảm hứng” cho cả Quỹ Bill & Melinda Gates Foundation lẫn Quỹ Giving Pledge.

“Có những thứ còn giá trị hơn tiền bạc. Đó là sự hài lòng và mãn nguyện mà bạn có được khi làm điều có ích cho người khác”

Để nói về những điều tâm huyết trong suốt cuộc đời mình, tỷ phú Feeney luôn tâm đắc câu tục ngữ của người Xentơ: “Không có túi đựng tiền trong tấm vải liệm”.

Theo Nhịp sống kinh tế/B.I