ĐI BỘ ...
Trong ba cái gốc của dưỡng sinh, thì Đi Bộ là môn "Khí Công" giản dị mà lại hiệu quả cho Xương Cốt và Kinh Lạc.
Theo YHCT, Thận chủ Cốt - Đi bộ giúp Thận Khí được củng cố. Đồng thời, nó giúp Hành Khí Hoạt Huyết ở gân cốt, từ đó giúp xương khớp dẻo dai.
Tuy nhiên, đi bộ phải đúng cách, "Thuận Theo Thiên Thời Địa Lợi" mới thực sự mang lại lợi ích.
I. Buổi Chiều Tà Là "Giờ Vàng"
Hầu hết bà con đều nghĩ sáng sớm là tốt, cố gắng dậy sớm để "Hít thở khí trời". Nhưng đó là một sai lầm, đặc biệt với người cao tuổi và có bệnh nền. Sáng Sớm (Giờ Mão) là lúc Âm khí còn nặng, Dương khí chưa hoàn toàn trỗi dậy. Nhiệt độ thấp, huyết áp dễ dao động mạnh, khiến nguy cơ tai biến, nhồi máu cơ tim (YHCT gọi là Tâm Khí Bị Khốn do Hàn Tà) tăng cao nhất.
Nên tập vào buổi chiều (khoảng 4 – 6 giờ chiều) là thời điểm Âm Dương giao hòa một cách ôn hòa. Cơ thể đã hấp thu đủ Khí Lực từ thức ăn, gân cơ được kéo duỗi tốt nhất.
Lúc này, Khí Huyết lưu thông trơn tru, giúp Tâm đỡ gánh nặng, cơ thể dẻo dai hơn, rất thích hợp cho việc Hoạt Lạc.
II. "Lượng" Phải Vừa Đủ - Đừng Để Hao Tổn "Tinh"
Đừng nghĩ cứ đi thật nhiều, thật xa là tốt. Trong dưỡng sinh, cái gì quá cũng hóa hại.
Đi bộ quá sức sẽ làm tổn thương Sụn Khớp, đặc biệt là khớp gối, khớp háng. Thận chủ Cốt, nếu luyện tập quá độ, cơ thể sẽ bị Hư Háo, làm hao tổn cả Thận Khí và Can Huyết.
Đông y luôn lấy trung dung, điều độ làm gốc. Chỉ cần đi khoảng 6.000 đến 8.000 bước/ngày, tương đương với 30 phút đi bộ là đủ để Hành Khí, Củng Cố Thận Khí mà không gây tổn thương gân cốt. Tùy theo thể trạng, nếu thấy hơi mệt thì giảm lại, đi xong thấy người Thoải Mái, Khí Lực Tăng là đúng.
III. Chọn "Địa Lợi" - Đất Cỏ Là Tốt Nhất
Tránh đường nhựa, bê tông vì những mặt phẳng cứng này tạo ra Phản Lực lớn lên bàn chân, khớp gối và cột sống, làm tăng áp lực và dễ gây tổn thương sụn chêm.
Ưu tiên đất, cỏ, hoặc đường có độ mềm. Đi trên đất hoặc cỏ có tính "nhu" (mềm mại), giúp hấp thụ bớt lực phản chấn, bảo vệ khớp gối. Hơn nữa, những nơi có cây xanh, không khí trong lành giúp Phế Khí được thanh lọc, Tâm Thần được thư thái.
IV. Tốc Độ - "Hành Khí” Phải Hợp Với “Khí Lực”
Theo Đông y, vận động tốt là phải động mà không mệt, vận mà không hao. Tốc độ đi bộ phải phù hợp với Khí lực của từng người, không phải cứ đi thật nhanh là đốt mỡ tốt!
Người thể tạng yếu, có bệnh nền, Tỳ Vị Hư Hàn thì chỉ nên đi chậm hoặc vừa phải (90-120 bước/phút). Đi chậm rãi giúp Ôn Dưỡng (làm ấm) cơ thể từ từ, không làm hao tán Khí lực quá nhanh.
Người khỏe muốn Hoạt Huyết mạnh có thể đi nhanh hơn miễn sao vẫn cảm thấy hơi thở đều đặn, không bị hổn hển là được.
*Tóm lại: Đi bộ là để Dưỡng Khí, Bổ Cốt, chứ không phải để Cạnh Tranh hay Kiệt Sức. Bà con cứ nhớ kỹ 4 lưu ý trên, đi bộ đúng sẽ là bài thuốc bổ tuyệt vời cho sức khỏe và xương cốt.
Theo Bs Lê Hữu Tuấn
