Thứ Hai, 15 tháng 6, 2026

Bệnh .. cố chấp

BỆNH .. CỐ CHẤP
Nhận thức càng thấp, con người càng cố chấp!
Có một nghịch lý là: Người hiểu ít thường không bao giờ nghĩ mình hiểu ít. Họ không nghi ngờ bản thân, họ chỉ nghi ngờ cả thế giới.
Khoa học hành vi gọi đây là hội chứng lệch lạc nhận thức kinh điển. Những người có tầm nhận thức hạn hẹp thường tự nhốt mình trong một “chiếc hộp niềm tin” độc tôn. Ở đó, trải nghiệm cá nhân là chân lý, quan điểm cá nhân là tiêu chuẩn, và bất cứ cái gì khác biệt với họ đều bị coi là sai trái.
Họ tuyệt đối hóa kiến thức, kinh nghiệm ngắn ngủi của bản thân đến mức biến góc nhìn riêng thành luật chung cho vạn vật:
- Nghe khác tai, họ lập tức phản đối.
- Thấy khác mình, họ vội vàng phủ nhận.
- Gặp điều vượt ngoài tầm hiểu biết, họ chọn cách công kích.

Họ hung hăng không phải vì họ mạnh, mà vì họ hoàn toàn bất lực trong việc nhìn thấy giới hạn của chính mình. Mối nguy hại trong đời người không phải là không biết, mà là không biết mình không biết. Sự tự tin thái quá của họ không phải là bản lĩnh, đó là sự chắc chắn mù quáng của một tư duy đóng kín, nhìn thế giới qua một khe cửa rất hẹp nhưng tưởng mình đã thấu thị cả đại dương.
Vì vậy, tranh cãi với một người cố chấp không bao giờ tạo ra sự khai sáng. Nó chỉ kéo bạn vào một cuộc chiến tiêu hao năng lượng vô nghĩa. Bạn không thể giải thích bầu trời bao la cho một người nhất quyết sống dưới đáy giếng, cũng như không thể đánh thức một kẻ đang cố tình giả vờ ngủ.
Khổng Tử từng nói: “Chỉ có bậc thượng trí và kẻ hạ ngu là khó thay đổi nhất.” Người trí cao đủ sâu để thấu hiểu, còn kẻ cố chấp lại quá chặt để tiếp nhận.
Cơ chế phòng thủ và sự chắc chắn mù quáng này đã được nhà tâm lý học hành vi Daniel Kahneman phân tích trong cuốn sách "Tư Duy Nhanh Và Chậm". Theo tác giả thì những người lười kích hoạt tư duy lý tính luôn bị dẫn dắt bởi các thiên kiến tự động, khiến họ luôn có nhu cầu chứng minh mình đúng để bảo vệ cái tôi thay vì tìm kiếm sự thật. Hiểu được quy luật não bộ này sẽ giúp bạn ngừng phí hoài năng lượng vào những cuộc tranh luận tiêu hao. 
Những người khôn ngoan thật sự không bao giờ phung phí đời mình vào việc hơn thua với những tư duy đóng kín. Họ chọn im lặng. Không phải vì họ thua, mà vì họ hiểu. Thắng một cuộc tranh luận với người không muốn hiểu không làm bạn lớn hơn, nó chỉ khiến bạn mệt hơn.
Ở đời, đừng cố chứng minh mình đúng với tất cả mọi người. Trí tuệ thật sự không nằm ở việc cãi thắng bao nhiêu người, mà ở chỗ biết rõ ai là người không cần tranh cãi. Im lặng đúng lúc không phải là yếu thế, đó là biểu hiện của khả năng nhận thức. Biết giữ gìn năng lượng cho những giá trị xứng đáng, và quan trọng nhất, là để tự nhắc nhở chính mình không bao giờ rơi vào chiếc giếng của sự ngạo mạn.

Theo Kim Tâm Đỗ
* Photo: Net

Chủ Nhật, 14 tháng 6, 2026

Sự ra đời của ... Guru

SỰ RA ĐỜI CỦA … GURU

Bạn tôi, sêm sêm tuổi tôi, nên tôi chứng kiến hắn yêu mối tình đầu, yêu đắm đuối, yêu mê muội và may thay, tình yêu đó được đáp lại. Cô gái hắn yêu nhan sắc trung bình, môi hơi thâm, mõm hơi rộng và mắt hay có dử…

Nhưng chả sao, trong mắt kẻ si tình, nàng là hoa hậu đẹp nhất thế giới.

Ngày cưới hắn, tôi nhớ, trong khi bà con họ hàng rồi bạn bè đến chúc tụng, thì chú rể chả đề tâm, cứ nhìn cô dâu mà ngây người đắm đuối. Tôi đến gần nhắc nhở hắn phải tiếp khách nhiệt tình vào, rồi về làm vợ chồng tha hồ ngắm nhau, giờ để mắt đến mọi người đê. Hắn cười ngượng nghịu bảo, tớ quá may mắn vì có được cô ấy, tớ hạnh phúc

… 

Cặp đôi hạnh phúc này có với nhau hai con rất xinh, rồi đúng phát nàng theo giai đòi ly hôn. Bạn tôi gần như sụp đổ. Tôi đến an ủi hắn, hắn ngơ ngác như mất hồn, như không thể tin nổi rằng gia đình mình đang có bỗng một ngày thành … mây khói!

“ Tớ không thể tin nổi, chúng tớ sống với nhau chục năm, có đăng ký kết hôn cơ mà!”

“ Đăng ký kết hôn là cái quái gì chứ, nó có phải vật bảo chứng rằng hôn nhân là vĩnh viễn đâu. Thôi, quên nói đi và bắt đầu tìm người mới … đăng ký kết hôn mới!”

Tôi an ủi bạn bằng cái giọng tếu táo ăn vào máu của tôi, bạn không cười, vẫn trầm ngâm ngơ ngác

Thời gian qua mau, hai đứa con bạn đều đã trưởng thành và du học, bạn lao động chăm chỉ, dành dụm ít xèng, bèn rời căn hộ trong khu tập thể nhà nước cấp, dồn tiền mua đất dưới khu Bạch đằng ở sau đê. Bạn đắc ý lắm, bảo tôi rằng mua đất, xây nhà nó mới an tâm, mới có cảm giác mình có căn nhà, chứ cheo leo trên chung cư nó thế nào ấy, nó là nhà chung, không phải nhà riêng. Tôi lại chứng kiến bạn tích cóp, được đồng nào dồn vào sửa nhà, từ cấp 4 lên hai tầng, rồi ba tầng, bốn tầng …

Đi chơi hay công tác xa, bạn chỉ muốn mau chóng để về nhà. Bạn bè rủ đi nhậu thì bạn bảo đến nhà tao mà nhậu, có hẳn riêng một tầng, nhậu xong hát hò. 

Nghĩa là bạn rất yêu căn nhà của mình, y hệt ngày xưa bạn yêu vợ vậy.

...

Đùng phát, nhà nước qui hoạch, căn nhà của bạn bị ủi, bạn được đền bù ít xèng, nhưng vấn đề không chỉ là xèng, vấn đề là tình yêu của bạn sụp đổ. Căn nhà bị ủi cũng y như vợ bạn bỏ đi vậy.

Lần này, bạn đã nhiều tuổi, không trẻ như thời vợ bỏ đi, bạn suy nghĩ nhiều và tăng áp huyết, một buổi sáng bạn ngã gục ngay trước thềm ngôi nhà đang bị đập. Tôi chạy đi chạy lại thăm bạn, các con bạn đang học nước ngoài cũng nhào về thăm bố. Rất may, chỉ là cú đột quị nhẹ, và bạn được cấp cứu kịp thời nên dần bình phục. Một ngày, tôi vào bệnh viện thăm bạn thì các bác sĩ báo, bạn đã bỏ đi rồi. Các con cũng không biết bạn đi đâu. Tôi hỏi han khắp nơi, gọi điện cho họ hàng, bạn bè cũ… không ai biết. Hai đứa con tìm bố cả tháng rồi phải bay ra nước ngoài để kịp chương trình học tập, cả hai nhóc gặp tôi “ chăm sự nhờ chú, nếu được tin bố cháu chú gọi cho chúng cháu ngay”, tôi bảo “ok”

Nhưng biết tìm bạn ở đâu?

...


Bẵng đi gần nửa năm sau, tràn ngập MXH và Youtube hình ảnh một anh đầu trọc, đi cùng sư Minh Tuệ, tay cắp nồi cơm điện, anh này có pháp danh Minh Tri. Tôi ngờ ngợ rồi nhận ra ông bạn, chỉ có điều thần thái khác hẳn, khỏe mạnh tinh anh, nụ cười ngập tràn hạnh phúc. Trước những câu hỏi tới tấp của các nhà báo mạng và youtuber, bạn cười hớn hở:

“ Lần thứ nhất mất vợ, tôi sốc và rồi ốm nặng, lần thứ hai mất nhà tôi đột quị suýt chết, rồi tôi nhận ra, tất cả tại mình quá kỳ vọng thôi. Đăng ký kết hôn cũng như sổ đỏ, chả là cái mẹ gì đâu .. hơ hơ, đăng ký kết hôn đấy nhưng vợ theo giai thì đăng ký kết hôn thành giấy lộn, sổ đỏ đấy nhưng nhà nước qui hoạch phát, là sổ đỏ thành giẻ lau bàn … và tôi chợt nhận ra, không có gì, không sở hữu gì, mới thật hạnh phúc, ta không lo lắng, không áp lực, ta phởn phơ cả ngày ... các vị hỏi tôi đi đâu ư? Cứ đi thôi, chứ đặt mục đích đi đâu là hỏng bét đấy! Tôi theo thầy Minh Tuệ, thầy đi đâu tôi đi đấy, hơ hơ ... tôi khuyên các vị, vứt mẹ hết rồi bê nồi cơm điện lên đường, cực vui luôn, à, tiền đền bù hả, tôi đóng từ thiện hết rồi!”


Vậy là một Guru đã ra đời


Đỗ Trí Hùng

* Ảnh: Net ( chỉ có tính minh hoạ )

Thứ Sáu, 12 tháng 6, 2026

Thứ Năm, 11 tháng 6, 2026

How .. ?

HOW ..?

Vua ngự thuyền nhỏ đến thuyền Nhật Hiệu hỏi: "Làm thế nào để Đại Việt có Ship job, Mắc xoăn, Mút e lôn?"

Nhật Hiệu đương dựa mạn thuyền, cứ ngồi chứ không đứng dậy nổi, chỉ lấy ngón tay chấm nước viết hai chữ “Nhập Mỹ”  lên mạn thuyền.

...


Trích: "Toàn Thư Fake "

Theo Tô Như

* Nguồn Ảnh: Nguyễn Đức Bình