Thứ Năm, 30 tháng 4, 2026

Hóm phết

Một trưa nắng ...

Gặp em trên cao lộng gió ...

Góc nhìn của phương tây về cuộc tiến công ...

GÓC NHÌN CỦA PHƯƠNG TÂY VỀ CUỘC TIẾN CÔNG VÀ NỔI DẬY TẾT MẬU THÂN 1968
“Mặc dù xét về mặt kỹ thuật, cuộc tiến công Tết là một thất bại quân sự đối với Mặt Trận Dân Tộc Giải Phóng, nhưng về mặt chính trị, nó được xem là một chiến thắng”

Khi nghiên cứu cuộc chiến tranh của Mỹ ở Việt Nam, giới sử học phương Tây đều nhất trí nhận định tầm quan trọng của cuộc tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968 mà họ gọi là “cuộc tiến công Tết” hay – ngắn gọn hơn – “Tết”. Quan điểm khá đồng nhất là đều nhận định sự kiện này vừa là thất bại, vừa là thắng lợi của bên này hay bên kia:
“Có lẽ chỉ có trong cuộc tiến công Tết mà bên thua hoàn toàn xét về ý nghĩa chiến thuật lại có một thắng lợi trội hơn hẳn về mặt tâm lý và, vì thế, cả về mặt chính trị nữa” (Bernard Brodie).
“Về mặt quân sự, Tết là một chiến thắng rõ ràng của Mỹ; về mặt tâm lý, đó lại là một sự đảo ngược có tính quyết định” (Michael Maclear).
Tết là “một chiến thắng quân sự của Mỹ, biến thành một thất bại chính trị và tâm lý đối với Mỹ” (Phillip B. Davidson).
“Một số nhà quan sát phương Tây cho rằng cuộc tiến công Tết là một thất bại của Việt Cộng. Một số khác lại chỉ ra tác động tâm lý của cuộc tiến công đối với dư luận công chúng ở Mỹ và ảnh hưởng to lớn đối với chính sách của Mỹ, xem đó là một chỉ dẫn cho thấy cuộc tiến công là một thành công nổi bật của Cộng sản” (William J. Duiker).
“Mặc dù xét về mặt kỹ thuật, cuộc tiến công Tết là một thất bại quân sự đối với Mặt trận dân tộc giải phóng, nhưng về mặt chính trị, nó được xem là một chiến thắng” (Marilyn B. Young, John J. Fitzgerald và A. Tom Grunfeld).
Cộng sản “không hoàn thành các mục tiêu quân sự của họ trong cuộc tiến công Tết… nhưng đồng thời, nhiều nhà quan sát xem cuộc tiến công Tết như là một chiến thắng tâm lý xuất sắc đối với đối phương, một thắng lợi chính trị vẻ vang đối với họ tại nước Mỹ” (nhóm tác giả The Lessons of Vietnam War).
“Cuộc tiến công Tết là một thảm họa về mặt chiến thuật đối với Cộng sản… Nhưng thảm họa về mặt chiến thuật không có nghĩa là thất bại về mặt chiến lược. Quả thật, Tết là một thắng lợi chiến lược áp đảo của Cộng sản” (James S. Olson và Randy Roberts).

1. Thất Bại Quân Sự
Theo Stanley Karnow, Cộng sản “tấn công vào các thành phố và thị xã với hi vọng rằng một bộ phận của chính quyền đô thị trong chế độ Miền Nam sẽ quay ra chống lại Mỹ. Và mưu toan của họ muốn phá vỡ những cố gắng bình định là nhằm lôi kéo các viên chức ở nông thôn về phía họ.
Họ cũng tin rằng Miền Nam Việt Nam đã chín muồi với cách mạng, và rằng những người lính mỏi mệt của chính phủ Sài Gòn, những nông dân bị dời chỗ ở, những giáo phái thất vọng, những thanh niên cứng đầu và những phần tử bất hạnh khác trong dân chúng Miền Nam sẽ nổi dậy chống lại chính quyền Sài Gòn và người Mỹ…
Họ hi vọng lật đổ chế độ Sài Gòn và xúc tiến việc thành lập một chính phủ liên hiệp trung lập, do những người đại diện của Việt Cộng chi phối, chính phủ này sẽ đuổi Mỹ đi, đưa Việt Nam lên con đường tái thống nhất dưới sự kiểm soát của Cộng Sản”.
Vì vậy, vẫn theo Stanley Karnow, Cộng sản “lần đầu tiên đã chuyển chiến tranh từ môi trường nông thôn đến một đấu trường mới – đó là khu vực thành thị được cho là không thể đánh chiếm được ở Miền Nam Việt Nam”. Đây là “một loại hình chiến tranh rất khác… Họ đã chiến đấu một cách ngoan cường, đôi khi mù quáng, và thường bỏ rơi các chiến thuật linh hoạt của họ để giữ những vị trí không thể giữ được. Tại nhiều nơi, họ nhanh chóng bị đè bẹp bởi sức mạnh quân sự quá mạnh của Mỹ và Nam Việt Nam”.
Các nhà sử học phương Tây đều nhất trí nhận định: “Cuộc tổng tiến công thất bại với thương vong to lớn” (Phillip B. Davidson). “Có người ước lượng số thương vong lên tới 40.000” (George C. Herring) hay “45.000 người trong tổng số 84.000 người mà họ sử dụng trong các cuộc tiến công” (Phillip B. Davidson), tức khoảng 1/2 lực lượng tiến công (William J. Duiker).
Không chỉ bộ đội hi sinh, mà ở thành thị “cán bộ lãnh đạo chính trị xuất đầu lộ diện trong các cuộc tiến công” cũng bị tổn thất (Phillip B. Davidson), trong khi đó ở nông thôn “tổ chức chính trị của Cộng sản Miền Nam bị phá vỡ bởi chương trình Phượng Hoàng của CIA” (Stanley Karnow).
“Họ không hoàn thành bất cứ mục tiêu lớn nào của họ” (James S. Olson và Randy Roberts).
Một mặt, “họ không thể thiết lập những vị trí vững chắc trong vùng đô thị” (George C. Herring), “cuối cùng bị đẩy ra khỏi các thành thị lớn” (Chester L. Cooper), “chính phủ Ông Thiệu nắm lại quyền kiểm soát đại đa số các thành phố và thị xã (nhóm tác giả The Lessons of Vietnam War). Ở nông thôn cũng vậy, “trong vòng một năm, quân đội Việt Nam cộng hòa đã chiếm lại phần lớn những khu vực bị mất vào tay lực lượng nổi dậy và lại tiếp tục các cuộc hành quân bình định” (William J. Duiker).
Mặt khác, “không chỉ cuộc tổng tiến công… gặp thất bại, mà cuộc tổng khởi nghĩa cũng không hề xảy ra” (Phillip B. Davidson). “Người dân Miền Nam không chịu theo Việt Cộng, ngay tại những thành thị mà Việt Cộng tạm thời cai trị” (Phillip B. Davidson). “Họ không nổi dậy chống Mỹ – Thiệu và không đón tiếp Việt Cộng như những người đến giải phóng họ” (James S. Olson và Randy Roberts). Ngược lại, theo Phillip B. Davidson, “họ ủng hộ chính phủ Nam Việt Nam”.
“Quân đội Việt Nam cộng hòa không đầu hàng hay đào ngũ” (Phillip B. Davidson), “chính phủ Nam Việt Nam không sụp đổ” (James S. Olson và Randy Roberts).
“Các đơn vị quân sự Việt Cộng gồm phần lớn người dân bản xứ Miền Nam đã chịu gánh nặng chính của cuộc chiến đấu và bị thương vong nặng nề nhất” (Stanley Karnow).
Do đó, “sau cuộc tiến công Tết, quân chính qui Bắc Việt đảm nhận một nhiệm vụ lớn hơn nhiều trong chiến đấu” (James S. Olson và Randy Roberts). Vì vậy, “trong những năm sau đó, quân chính qui Miền Bắc ngày càng đông hơn ở nông thôn Miền Nam” (nhóm tác giả The Lessons of Vietnam War).
Là một sĩ quan quân báo cao cấp của Mỹ ở Miền Nam Việt Nam, Phillip B. Davidson lập luận: Thay vì phân tán lực lượng để tiến công hàng chục thành thị khắp Miền Nam, Cộng sản sẽ có nhiều cơ may chiến thắng nếu tập trung quân số khoảng 4 hay 5 sư đoàn để mở các cuộc tiến công chủ yếu vào hai tỉnh Quảng Trị và Thừa Thiên, đồng thời mở các cuộc tiến công thứ yếu vào Tây Nguyên, các tỉnh ven biển Trung Bộ và vùng xung quanh Sài Gòn để kìm chân quân Đồng minh.
Theo Phillip B. Davidson, Quảng Trị và Thừa Thiên gần vĩ tuyến 17 nên công việc hậu cần, yểm trợ từ Miền Bắc và từ vùng giải phóng Lào sẽ dễ dàng hơn. Khi cần rút lui, quân Cộng sản cũng nhanh chóng rút về Miền Bắc hay sang Lào. Khe Sanh có nhiều đặc điểm giống Điện Biên Phủ. Nếu ngay từ đầu, Cộng sản dùng một lực lượng lớn tiến công thì có thể tràn ngập Khe Sanh một cách dễ dàng. Sau khi mở cuộc tiến công Tết, việc chiếm Khe Sanh trở nên khó khăn hơn.
Vẫn theo Phillip B. Davidson, Cộng sản không chọn cách đánh này, vì tuy có nhiều lợi điểm, nhưng chỉ có tiến công quân sự mà không có khởi nghĩa của quần chúng.

2. Thắng Lợi Tâm Lí Và Chính Trị 
Mãi cho đến cuối năm 1967 – đầu năm 1968, các viên chức Mỹ ở Sài Gòn cũng như ở Washington đều đưa ra những lời tuyên bố lạc quan về tình hình Miền Nam Việt Nam. Tiêu biểu là tuyên bố của phó tổng thống Hubert H. Humphrey: “Chúng ta đang bắt đầu chiến thắng trong cuộc đấu tranh này. Chúng ta đang ở thế chủ động. Chúng ta đang giành được đất đai. Chúng ta đang tiến bộ vững chắc”.
Do đó, khi xảy ra cuộc tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân, nhất là khi các chiến sĩ biệt động tiến công Tòa đại sứ Mỹ, phía Mỹ vô cùng bàng hoàng.
Tướng David Richard Palmer cho biết: “Một sách giáo khoa về lịch sử quân sự in năm 1969 và được các học viên Học viện quân sự West Point sử dụng trong việc nghiên cứu chiến tranh Việt Nam, viết: Điều đầu tiên cần nói về cuộc tổng tiến công… là tình báo của Đồng minh đã thất bại ngang với trận Trân Châu cảng năm 1941 và trận tiến công Ardennes năm 1944. Bắc Việt Nam đã giành được sự bất ngờ hoàn toàn”.
Ban tư vấn về tình báo nước ngoài của tổng thống Mỹ (PFIAB) nhận định: “Mặc dù đã được cảnh báo, nhưng Mỹ đã không lường trước được một cách đầy đủ tính cách mãnh liệt, sự phối hợp và thời điểm cuộc tiến công của đối phương. Đại sứ Bunker và tướng Westmoreland thừa nhận điều đó”.
Theo PFIAB, “yếu tố quan trọng nhất là thời điểm: có ít viên chức Mỹ và Việt Nam Cộng Hoà tin rằng đối phương sẽ tiến công trong dịp Tết… Yếu tố bất ngờ lớn thứ hai là số lượng các cuộc tiến công được mở ra cùng một lúc… Quan trọng hơn là không đoán được tính chất của các mục tiêu bị tiến công” 
Người Mỹ đầu tiên bị bất ngờ là Ellsworth Bunker, vì chính tòa đại sứ của ông ta bị tiến công rất sớm. Ông tâm sự: “Những báo cáo của tướng Westmoreland gửi cho tôi đều viết: về mặt quân sự, Mỹ đang kiểm soát tình hình”. Vì vậy, khi các cuộc tiến công nổ ra, ông cảm thấy “kinh ngạc vì có nhiều người xâm nhập vào thành phố như vậy, kinh ngạc vì họ lọt được vào bên trong khuôn viên Tòa đại sứ”.
Khi tin tức bay về Washington, “cuộc tiến công Tết khiến Johnson sửng sốt. Cả tin vào phần lớn các báo cáo cho rằng Cộng sản đã bị suy yếu, ông ta không bao giờ tưởng tượng rằng họ lại có thể đột kích vào Tòa đại sứ Mỹ ở Sài Gòn hay tiến công các thành thị ở Miền Nam”.
Báo chí – bao gồm báo viết, báo nói và nhất là báo hình – đã đưa chiến tranh Việt Nam đến tận nhà người dân Mỹ. George C. Herring nhận định: “Trong chừng mức Bắc Việt Nam có ý định tiến công Tết để gây ảnh hưởng đối với nước Mỹ thì họ đã thành công, vì cuộc tiến công đã tạo ra những làn sóng chấn động ngay lập tức trong toàn nước Mỹ. Những bài tường thuật trên truyền hình về các trận đánh đẫm máu ở Sài Gòn và Huế chế giễu các báo cáo đầy lạc quan của Johnson và Westmoreland hồi cuối năm 1967, làm tăng thêm sự thiếu niềm tin, và những nhà báo công khai nhạo báng điều mà Westmoreland tự cho là chiến thắng”.
Các tác giả cuốn "The Lessons of Vietnam War" cũng xác nhận “Tác động lớn nhất của Tết… được cảm nhận ở nước Mỹ. Tin tức về các trận đánh trên đài truyền hình đã vẽ nên một bức tranh khác xa những báo cáo tô màu hồng của các người phát ngôn của chính phủ.
Đa số người Mỹ không bao giờ nghĩ rằng những người Cộng sản ở Nam Việt Nam lại đủ mạnh và cả gan tiến công các Thành Thị hay đột kích Tòa đại sứ Mỹ”. “Tính chất dũng cảm táo bạo của cuộc tiến công Tết đã phủ nhận hình ảnh một đối phương kiệt sức và sắp bị đánh bại” như chính quyền Johnson rêu rao, do đó “sau Tết, niềm tin của công chúng Mỹ đối với sự lãnh đạo của tổng thống Johnson bị xói mòn nghiêm trọng”.
Cho đến cuối năm 1967, lực lượng quân sự Đồng minh có 1.343.800 quân (gồm 485.600 quân Mỹ, 798.800 quân Việt Nam Cộng Hoà, 47.830 quân Hàn Quốc, 6.820 quân Australia, 2.200 quân Thái Lan, 2.020 quân Philippines và 530 quân New Zealand), tất cả đều được trang bị với vũ khí và phương tiện chiến tranh hiện đại. Mỹ vẫn thường tuyên bố: cả chiến lược “Tìm Và Diệt” lẫn chương trình bình định của họ đã và đang thành công.
Chester L. Cooper viết: Với cuộc tiến công Tết, “một điều hiện ra rõ ràng: bất chấp những chương trình bình định đầy tham vọng và những luận điệu lạc quan về sự tiến bộ, Cộng sản dường như vẫn kiểm soát được nông thôn Việt Nam nên có thể đi lại tùy theo ý muốn của họ. Rõ ràng là các nỗ lực của Mỹ trong 2 hay 3 năm qua nhằm củng cố vùng thôn quê chống lại Cộng sản tiến công hay xâm nhập trở thành vô ích”.
Nhận định của Chester L. Cooper tương tự với ý kiến của Ban tư vấn về tình báo nước ngoài của tổng thống Mỹ (PFIAB): “Tại sao 84.000 bộ đội Việt cộng và Bắc Việt Nam di chuyển ngang qua vùng nông thôn để áp sát các thành thị mà nông dân Nam Việt Nam không báo cho chính quyền Sài Gòn hay quân Đồng minh hay biết? Thế thì chương trình bình định nông thôn đã tranh thủ được con tim và khối óc của người dân đến đâu? Ở nông thôn, Việt Nam Cộng Hoà hay Việt Cộng kiểm soát nhiều đất đai hơn, tranh thủ được nhiều người dân hơn?”.
Chester L. Cooper viết tiếp: “Ngay cả đô thị, nơi mà cho đến nay vẫn được xem là nằm dưới sự kiểm soát chặt chẽ của chính quyền Ông Thiệu, vẫn có thể bị tấn công như thường”.
Báo chí Mỹ lúc đó phản ánh suy nghĩ của đa số người Mỹ về cuộc chiến tranh mà chính phủ của họ đang tiến hành ở Việt Nam:
“Nhân dân Mỹ sẽ phải sẵn sàng để thừa nhận viễn cảnh theo đó toàn bộ nỗ lực của Mỹ ở Việt Nam có thể sẽ thất bại” (Báo Wall Street Journal).
“Chiến tranh của Mỹ ở Việt Nam là không thể thắng được. Chiến tranh ấy càng kéo dài thì người Mỹ càng chịu tổn thất và nhục nhã” (nhà báo Joseph Kraft).
“Một chiến lược tiếp tục làm như cũ là điều không thể tha thứ được” (Tuần báo Newsweek).
Các tác giả "The Lessons of Vietnam War" nhận định: “Tết đã làm thay đổi ý kiến của công chúng dứt khoát chống lại chiến tranh… Số người ủng hộ chiến tranh giảm mạnh từ 62% xuống còn 41%. Lần đầu tiên trong thời kỳ chiến tranh, số người chủ hòa chiếm đa số, hầu như tăng gấp đôi chỉ trong vòng 1 tháng (từ 23% lên 43%)”.
Nhiều người trước kia là “diều hâu”, nay biến thành “bồ câu”. Dean Rusk, bộ trưởng ngoại giao Mỹ trong hai chính phủ Kennedy và Johnson, nhìn nhận: “Sau cuộc tiến công Tết, có một điều rất rõ ràng là nhiều người dân bình thường cuối cùng đi tới kết luận rằng: nếu chính phủ Mỹ không thể nói cho họ biết lúc nào cuộc chiến tranh này kết thúc thì chúng ta nên vứt nó đi”.
Tại hội nghị chọn ứng cử viên của Đảng Dân chủ ra tranh cử chức tổng thống (tổ chức tại New Hampshire tháng 3-1968), thượng nghị sĩ Eugene McCarthy, một người chưa có tiếng tăm bao nhiêu, đã giành được 300 phiếu nhờ chủ trương đưa nước Mỹ ra khỏi cuộc chiến tranh Việt Nam.
“Ngày càng có nhiều người Mỹ tin rằng gửi quân sang Việt Nam là một sai lầm… Nhiều người Mỹ yêu cầu chính quyền Johnson rút khỏi Việt Nam”. Nhà báo nổi tiếng của hãng CBS, Walter Cronkite, đề nghị: “Cách hợp lí duy nhất để thoát ra khỏi chiến tranh Việt Nam là thương thuyết, không phải với tư cách những người chiến thắng, mà như những người chính trực làm điều tốt nhất họ có thể làm”.
Tổng thống Johnson lâm vào cảnh bối rối khi phải đối phó cùng một lúc với diễn tiến quân sự ở Việt Nam và với tình hình chính trị ngay tại nước Mỹ trong năm bầu cử tổng thống.
Đầu tháng 2-1968, tướng Westmoreland đề nghị ông gửi thêm 206.000 quân sang Việt Nam. Chủ tịch Hội đồng tham mưu trưởng liên quân, tướng Earl D. Wheeler, ủng hộ đề nghị này. Bản thân Johnson cũng thấy “bác bỏ yêu cầu này có thể là nguy cơ dẫn tới thất bại trên chiến trường”. Nhưng muốn đáp ứng nó, Johnson phải chấp nhận gọi quân dự bị nhập ngũ, tăng thêm thuế, cắt giảm nhiều chương trình phúc lợi xã hội cho người dân Mỹ…, nghĩa là chấp nhận sự thất cử của Đảng Dân chủ.
Sau nhiều ngày đêm suy nghĩ, Johnson quyết định bác bỏ yêu cầu tăng quân của Westmoreland. Theo Chester L. Cooper, “đây là lần đầu tiên tổng thống dường như không còn tin rằng, về mặt quân sự, Mỹ đang đi đúng đường”. Ngày 31/3/1968, Johnson chính thức đề nghị với chính phủ Việt Nam Dân Chủ Cộng Hoà tiến hành ngay cuộc đàm phán để thương thuyết việc chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình. Đáp ứng điều kiện tiên quyết do đối phương đặt ra, Johnson chấp nhận ngưng ném bom Miền Bắc trong hai bước: một phần (31/3/1968) và hoàn toàn (31/10/1968).
Các quyết định này mở đầu cho sự cáo chung của chiến lược “Hai Gọng Kìm” (tìm – diệt và bình định) của chiến tranh cục bộ ở Nam Việt Nam. Đây là chiến thắng quan trọng nhất của cuộc tiến công Tết như William J. Duiker viết: “Tết dẫn tới một sự thay đổi quan trọng trong chiến lược chiến tranh của Mỹ”. Ngoài sự “phá sản hiển nhiên” của chiến lược cũ và đi tìm chiến lược mới, Phillip B. Davidson còn nói tới sự kết thúc của chiến tranh phá hoại lần thứ nhất ở Miền Bắc và “sự gần như diệt vong của chương trình bình định” như là những kết quả khác của cuộc tiến công Tết.
Đi đôi với sự thay đổi chiến lược là sự thay đổi nhân sự ở cấp cao. Tổng thống Johnson ký giấy cho bộ trưởng quốc phòng McNamara rời Lầu Năm Góc, cho tổng chỉ huy MACV Westmoreland rời “Lầu Năm Góc phương Đông” và sau đó tuyên bố rời Nhà Trắng khi mãn nhiệm kỳ tổng thống chứ không tìm kiếm sự tái tranh cử.
Trong những ngày đầu xuân năm ấy, Quân và Dân Việt Nam đã viết nên một trang sử vẻ vang bằng xương bằng máu mà ngay cả giới sử học phương Tây cũng phải thừa nhận là “một bước ngoặt quan trọng trong chiến tranh Việt Nam”, “có tác động to lớn đối với nước Mỹ và dẫn tới một thời kỳ mới trong cuộc chiến tranh tưởng chừng như vô tận này”.

“Mặc dù xét về mặt kỹ thuật, cuộc tiến công Tết là một thất bại quân sự đối với Mặt Trận Dân Tộc Giải Phóng, nhưng về mặt chính trị, nó được xem là một chiến thắng”

Theo Phan Văn Hoàng 
* Tham luận của TS Phan Văn Hoàng – cựu chiến binh, Giảng viên Đại học, Tổng thư ký Hội khoa học lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh – tại Hội thảo khoa học “Cuộc tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu thân 1968” do Bộ Quốc phòng tổ chức ở thành phố Huế, 10-11/1/2008. Tham luận được in trong sách "Cuộc tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968", NXB Quân đội Nhân Dân, Hà Nội, 2008

* Ảnh: Catherine Leroy - "chiến sĩ Giải phóng điểm hỏa qua tường rào một ngôi nhà gần nhà thờ Chính tòa Huế".
Catherine Leroy là nữ phóng viên ảnh người Pháp hiếm hoi, thậm chí có thể là duy nhất của phương Tây, tác nghiệp giữa hàng ngũ lực lượng Giải phóng trong trận Mậu Thân 1968.

Thứ Hai, 27 tháng 4, 2026

Cần có thêm ...

Cần có thêm biểu tượng "Nhãn Nồng" ở Hưng Yên hay "Vải Thều"  ở Bắc Linh và .. ở nhiều địa phương khác nữa chứ không thì bà con tâm tư nắm !


Chủ Nhật, 26 tháng 4, 2026

Giỗ Tổ ...

  Giỗ Tổ .. trên tinh thần quán triệt một cách triệt để việc " Thực Hành Tiết Kiệm, Chống Lãng Phí"



Chuyện Vua hùng

CHUYỆN VUA HÙNG 

Ngày xửa ngày xưa... xưa lắm rồi!

Thời vua Hùng thứ 18, vua có con gái là công chúa tên Mỵ Nương. Nhân tiện, công chúa con vua Hùng thảy đều tên Mỵ Nương tuốt.

Mỵ Nương rất xinh đẹp, ra trắng như ngà, môi đỏ như son, tóc đen như mun... tóm lại là tùy các vị tưởng tượng, vì con vua kiểu gì chả đẹp.

Đến tuổi gả chồng, vua loan báo khắp thiên hạ nhằm kén rể tài đức vẹn toàn.

Trai tráng nô nức đến kinh đô nhằm khoe giàu và khoe tài, trong đó có anh vua nước Tây Âu cực kỳ trọc phú nhưng hơi già, vua Hùng ưng bụng nhưng các lạc hầu lạc tướng ra sức can gián nên thôi...

Từ đó, mối quan hệ giữa Văn Lang và Tây Âu ít nhiều sút mẻ.

Nhân tiện, Tây Âu là nước nào thì tôi chịu, việc này phải hỏi các nhà sử học.

Cuối cùng còn lại là hai chàng trai bất hủ tên Sơn Tinh và Thủy Tinh, một anh là thần núi Tản Viên, một anh là thần sông nước...

Hai anh này tỷ thí bất phân thắng bại, vua Hùng bảo:

“Cả hai đều oách, ngang tài ngang sức, ta khó phân định nên đành thách cưới, nếu sớm mai ai đến trước kèm theo sính lễ đủ voi chín ngà, gà chín cựa ngựa chín mao ... thì ta gả con gái”

Chuyện này ai cũng biết rồi, tất nhiên, toàn là món sở trường của anh thần Tản Viên và anh này cưới được Mỵ Nương.

Các lạc hầu lạc tướng rất băn khoăn, bèn hỏi vua Hùng rằng, thưa Hoàng thượng, người có công bằng không khi đưa ra những điều kiện mà chắc chắn chỉ ông Sơn Tinh làm được?

Vua Hùng bèn hỏi các lạc hầu lạc tướng:

- Các ngươi cho ta biết, công bằng là gì?

Các lạc hầu lạc tướng đưa ra ý kiến, mỗi người một phách chả ai giống ai. Vua Hùng lại hỏi:

- Nếu các ngươi cứ cãi nhau loạn xà ngầu lên thế, thì ta hỏi ai có quyền nói cái gì là công bằng?

- Dạ... chính là Hoàng thượng ạ!

- Vậy, có công bằng không khi ta ăn hải sản là bị gút, ta nên chọn lâm sản hay hải sản? 

Các lạc hầu lạc tướng vỡ nhẽ ra rằng, vua Hùng đã chọn rồi, ông ấy bày ra việc thách cưới cho có vẻ công bằng thôi.

Xét cho cùng, công bằng là diễn ngôn của quyền lực các bạn nhé!

Từ đó, năm nào Thủy tinh cũng dâng nước lên để gây sự với Sơn Tinh, và nhân dân rất vất vả đối phó nên Thủy tinh luôn bị ghét, vì sao? Vì Thủy tinh không biết công bằng là gì, cứ cố đấm ăn xôi, nên đáng ghét chứ sao?


Đỗ Trí Hùng

*Photo: Net

Thứ Tư, 22 tháng 4, 2026

Kỹ và .. trị


KỸ VÀ .. TRỊ

Cứ được dăm bữa vài ba tháng lại đã sửa đổi thế lày thì thà rằng chậm chạp tí nhưng chắc chắn có phải hơn không - không rõ các nhà hoạch định, các đ/c chuyên ra ... có dựa trên các nghiên cứu, thống kê & luận cứ khoa học .. để mà đưa ra đề suất về chính sách hay không mà mức Thuế cho bà con tiểu thương cứ gọi là .. nhẩy tanh tách: 100 - 300 - 500 - 1 tỷ ..

Nghị định 46 thì vừa mới triển khai nóng hôi hổi đã phải tạm dừng để chờ .. làm từ từ cho quen dần đã.

Đường ven hồ đang thơ mộng như thế - nhoáng cái đã thấy có đề suất mở to, rộng, hoành tráng, sáng loà .. nhưng cũng .. chưa được cả tháng đã lại rơi vào .. dĩ vãng. 

...

Gần đây thấy trên cõi mạng xuất hiện cái cụm từ .. " Kỹ Trị " mà thấy nức cả lòng - nhưng "Kỹ Trị" ló .. dư thế lào?. 

Hỏi con AI nó bẩu đó là tếch no cờ rếch - một mô hình quản lý mà các quyết định chính sách được lựa chọn dựa vào kiến thức, dữ liệu khoa học .. của các chuyên gia, khoa học gia .. nhằm tìm kiếm giải pháp tối ưu dựa trên kỹ thuật hơn là các thỏa hiệp chính trị. 

Ôi, lếu thật thế như con AI nó chém thì phải Bờ ra vô đến mấy lần cái món " Kỹ Trị " hay ho lày.


Hà Lội, Thời nhà Bân

Thứ Ba, 21 tháng 4, 2026

Lựa sách mà đọc ..

Đọc sách để mà học, cần phải chọn lọc thật kỹ. Sự gần gũi thân mật với những loại sách quá tầm thường sẽ càng ngày càng làm hạ thấp tinh thần trí não ta. Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng.

Thu Giang Nguyễn Duy Cần


Thứ Bảy, 18 tháng 4, 2026

Thảo lào ! ..

  Thảo lào ! .. đan quấy, đan quá cho ló xong chuyện





Thím Bân đã chán lão chồng

Thiết gì đan áo mà mong rét hồi

Tích Xưa nên phải đãi bôi

Đan quấy đan quá thế thôi chứ .. báu gì

Thứ Sáu, 17 tháng 4, 2026

Nhỏ mà không .. nhỏ

NHỎ MÀ KHÔNG .. NHỎ

Nhân Cách không nằm ở những lúc người ta cố tỏ ra đúng mực. Nó bộc lộ rõ nhất trong những việc rất nhỏ, khi không ai để ý và cũng không ai yêu cầu phải giữ hình ảnh.

Cách một người giữ lời hẹn khi không có hậu quả ngay.

Cách họ nói một câu khi đang bực mà không cần phải kiềm chế cho ai xem.

Cách họ đối đãi với người không đem lại lợi ích gì cho mình.

Những chi tiết ấy, lặp đi lặp lại, âm thầm phác ra con người thật.

Khi mọi thứ còn thuận, ai cũng có thể lịch sự. Nhưng khi mệt, khi áp lực, khi lợi ích bị động chạm, nhân cách bắt đầu lên tiếng. Có người vẫn giữ được chừng mực, có người để cảm xúc kéo đi rất xa. Sự khác biệt không nằm ở hoàn cảnh, mà nằm ở nền bên trong.

Nhiều người nghĩ rằng chỉ những quyết định lớn mới nói lên con người. Thực ra, chính những lựa chọn nhỏ mỗi ngày mới là thứ định hình một đời. Một lần dễ dãi với mình, một lần làm quá tay, một lần xem nhẹ giới hạn – nếu không sửa, sẽ thành thói quen. Mà thói quen thì không giấu được lâu.

Nhân cách không cần phải phô bày. Nó tự lộ ra qua cách sống, cách giữ lời, cách dừng đúng lúc khi đáng lẽ có thể làm khác đi.

Người có nền thường không cần giải thích nhiều. Vì cách họ sống đã nói thay tất cả.


Sớm hay muộn, đời cũng nhìn thấy. Chỉ là có người lộ sớm, có người lộ muộn hơn một chút.


Cổ Nhân Luận Thế

*Photo: Tâm Thái Điềm Tĩnh

Thứ Tư, 15 tháng 4, 2026

Chưa ... trúng

CHƯA ... TRÚNG

Brêgiơnhép đến thăm hữu nghị Ba Lan. Nguyên thủ quốc gia được đón tiếp bằng 21 loạt đại bác. Sau loạt thứ hai, một bà lão hỏi anh cảnh sát đứng bên cạnh xem vì lý do gì mà người ta lại bắn súng.

 - Brêgiơnhép đã đến. Anh ta trả lời.

 - Ôi, làm sao lại thế, chả nhẽ loạt đầu vẫn chưa trúng?


Theo fb Chu Vĩnh Hải

Thứ Tư, 8 tháng 4, 2026

Win - Win ..

 Win - Win cả đôi vui dư lày thì bên Thua là .. Israel rồi 



Thứ Ba, 7 tháng 4, 2026

Bách bệnh sinh từ "Hư"

BÁCH BỆNH SINH TỪ “HƯ”

1. Khái niệm “Hư” trong YHCT

Trong YHCT, bệnh cơ bản chia thành “Hư” và “Thực”.

- Hư Chứng: chính khí suy yếu, công năng tạng phủ bất túc, khí huyết âm dương hư hao.

- Thực Chứng: tà khí thịnh, ứ trệ, đàm thấp, huyết ứ, hỏa uất.

Điểm then chốt là: khi chính khí không đủ (tức Hư), tà khí mới dễ xâm phạm. Đây chính là lý do mà cổ nhân tổng kết: “Bách bệnh sinh từ Hư”.


2. Các loại “Hư” và biểu hiện lâm sàng

- Khí Hư:

Bản chất: Tỳ vị hư yếu, khí sinh hóa bất túc.

Biểu hiện: mệt mỏi, tự hãn, nói nhỏ, thở ngắn, sắc mặt nhợt.

Bệnh liên quan: suy nhược miễn dịch, rối loạn tiêu hóa, dễ nhiễm khuẩn.


- Huyết Hư:

Bản chất: Khí không đủ sinh huyết, hoặc mất huyết lâu ngày.

Biểu hiện: da xanh, môi nhợt, hoa mắt, tim đập nhanh, mất ngủ, phụ nữ kinh nguyệt ít.

Bệnh liên quan: thiếu máu, suy nhược thần kinh, trầm cảm.


- Âm Hư:

Bản chất: Tân dịch, âm dịch hao tổn → Dương thịnh giả.

Biểu hiện: miệng khô, nóng trong, triều nhiệt, gầy sút, bốc hỏa, mất ngủ.

Bệnh liên quan: cao huyết áp, tiểu đường, cường giáp, rối loạn thần kinh thực vật.


- Dương Hư:

Bản chất: Mệnh môn hỏa suy, nguyên dương bất túc.

Biểu hiện: sợ lạnh, tay chân lạnh, liệt dương, tiểu nhiều, tiêu chảy, lưng gối đau mỏi.

Bệnh liên quan: suy giáp, suy sinh dục nam, thận mạn tính.


- Tinh Khí Hư:

Bản chất: Thận tinh không đủ, không sinh tủy, não tủy thiếu dưỡng.

Biểu hiện: trí nhớ kém, ù tai, răng lung lay, xương yếu, vô sinh hiếm muộn.

Bệnh liên quan: rối loạn sinh sản, loãng xương, thoái hóa thần kinh.


3. Cơ chế bệnh sinh từ “Hư”

Hư → Tạng phủ suy yếu → chức năng giảm sút: Tỳ hư không vận hóa → tiêu chảy, phù thũng. Thận hư không nạp khí → hen suyễn, mệt mỏi.

Hư → Khí huyết bất túc → dinh dưỡng giảm: não, tim, gan thiếu huyết nuôi → chóng mặt, hồi hộp, suy giảm trí nhớ.

Hư → Âm dương mất cân bằng → hỏa vượng, hàn thịnh: sinh ra chứng hàn nhiệt phức tạp.

Hư → Chính khí không đủ → Tà khí dễ xâm nhập: cảm mạo, viêm nhiễm, bệnh mạn tính tái phát.


4. Cách khắc phục và dưỡng “Hư”

- Ăn Uống Điều Hoà: bổ khí huyết bằng cháo gạo lứt, hạt sen, táo tàu, thịt nạc, cá.

- Dưỡng Sinh: tập thở, thiền, khí công, đi bộ nhẹ nhàng.

- Sinh Hoạt Chừng Mực: tránh thức khuya, phòng sự quá độ.

- Dùng Thuốc: tuỳ loại “Hư” mà dùng thuốc bổ khí (Nhân sâm, Hoàng kỳ), bổ huyết (Đương quy, Thục địa), bổ âm (Mạch môn, Bách hợp), bổ dương (Nhung hươu, Ba kích).


5. Nguyên tắc điều trị

Nguyên tắc cốt lõi là “Hư Giả Bổ Chi” – cái gì hư thì phải bổ, nhưng phải bổ đúng, bổ trúng:

- Khí Hư → bổ khí (Nhân sâm, Hoàng kỳ, Đẳng sâm).

- Huyết Hư → bổ huyết (Đương quy, Thục địa, Hà thủ ô).

- Âm Hư → tư âm (Mạch môn, Sa sâm, Bách hợp).

- Dương Hư → ôn dương, tráng dương (Nhung hươu, Ba kích, Dâm dương hoắc).

- Tinh Khí Hư → bổ thận, ích tinh (Thỏ ty tử, Câu kỷ tử, Đông trùng hạ thảo).


Điều trị còn phải kết hợp chế độ ăn, dưỡng sinh, điều hòa tâm trí thì mới đạt hiệu quả lâu dài.


* Lời Kết

“Hư” trong YHCT không phải chỉ là yếu ớt đơn thuần, mà nó là gốc rễ sinh ra hàng loạt bệnh tật. Muốn khỏe mạnh, sống lâu, thì phải giữ cho khí huyết sung mãn, âm dương điều hòa, tinh tủy đầy đủ.

Cổ nhân dạy: “Hư thì bổ, bổ phải đúng, bổ phải trúng, mới thực là trị bệnh cứu người.”


Bs Lê Hữu Tuấn

Lão Tuấn - Trung tâm Thuốc Dân Tộc

Thứ Hai, 6 tháng 4, 2026

Từ Lý Luận đên Thực Tiễn

TỪ LÝ LUẬN ĐẾN THỰC TIỄN

Anh cán bộ sở nọ được cho đi học khóa lý luận chính trị cao cấp. Mãn khóa học, anh ta về nhà trầm trồ mãi cái mô hình CNXH mà nhà nước đang hướng đến. 

  Trong bữa ăn, anh tự hào nói với vợ:

- Sau này khi tiến lên CNXH, nhân dân ta tha hồ hưởng thụ.

Chị vợ lầm bầm:

- Muốn hưởng thụ thì cũng phải cày đổ mồ hôi trán, rán mồ hôi .. ồn, chớ của cải trên trời rơi xuống đâu mà dễ hưởng thế?

Anh chồng giảng giải:

- Em không biết gì về CNXH thì đừng nói bừa! Khi ấy con người không phải rán làm đổ mồ hôi như em nghĩ đâu. Mà chỉ làm theo năng lực, nhưng lại được hưởng theo nhu cầu.

Chị vợ nghiến răng:

- Năng lực con người thì có hạn, còn nhu cầu thì vô tận. Năng lực nào đáp ứng được nhu cầu của con người chứ?

Anh chồng tiếp tục:

- Khi kinh tế phát triển mạnh, hàng hóa dồi dào thì mọi nhu cầu của nhân dân đều được thỏa mãn. Em chưa học lý luận chính trị cấp cao như anh thì làm sao hình dung được? Em không tin cũng đúng thôi.

Chị vợ tiếp lời:

- Vấn đề là, khi vật chất dồi dào thì nhu cầu của con người không đơn thuần là cái nhà, chiếc xe. Mà, họ có nhu cầu cao hơn như, đi du lịch trên cung trăng hoặc khám phá dưới đại dương... chẳng hạn!

Anh chồng vẫn cố giải thích:

- Khi kinh tế vững mạnh thì xã hội đáp ứng được tất cả. Có cầu, ắt có cung! Nhà nước đủ năng lực để thỏa mãn mọi nhu cầu của nhân dân.

Chị vợ điên tiết lôi anh chồng vào phòng trong, đóng cửa hét:

- Bây giờ tôi có nhu cầu đây, ông đáp ứng đi!

Anh chồng cũng không vừa, liền cởi quần áo leo lên giường hì hục một chặp rồi xụi lơ. Chị vợ vẫn ôm ghì cổ anh chồng không chịu buông ra. 

Anh ta cố gỡ tay vợ để ngồi dậy, nhưng chị vợ hét lên:

- Nhu cầu của tôi từ 30 phút trở lên. Ông lập cập chút xíu đã thôi, sao được?

Anh chồng hoảng hốt chống chế:

- Nhưng Karl Marx có nói làm theo năng lực. Năng lực của anh bao nhiêu thì mần bấy nhiêu, chứ em đòi hỏi sao được!

Chị vợ co chân đạp anh ta lăn xuống đất, gằn giọng:

- Thì đó! Năng lực của con người đều có giới hạn, nhưng nhu cầu thì vô biên. Ông còn cãi nữa không?

Anh chồng vẫn chống chế:

- Có thể khi tiến lên CNXH, nhà nước sẽ có loại vắcxin chích cho đàn ông để đủ năng lực phục vụ cho nhu cầu của đàn bà.

Chị vợ lại nghiến răng:

- Lúc đó chị em phụ nữ chúng tôi không muốn quan hệ với chồng, mà có nhu cầu quan hệ với ông TBT để được nổi tiếng. Vậy, ông nghĩ xem, ông TBT có đủ năng lực thỏa mãn nhu cầu của chị em phụ nữ chúng tôi không mà đòi tiến lên CNXH !


Chu Mộng Long

Ảnh: Net

Thứ Năm, 2 tháng 4, 2026

Rằm

Cũng .. không thật

CŨNG .. KHÔNG THẬT

Người không thật sẽ Tu cũng không thật. Họ có thể ngồi yên, niệm Phật, tụng Kinh, nhưng trong tâm vẫn đầy tính toán, hơn thua, che giấu – đó là Tu bằng Ngã chứ không phải bằng Chánh Niệm


Thầy Ajahn Chah


Thứ Tư, 1 tháng 4, 2026

Ta vẫn mong ...


Ta vẫn mong, ta chờ mãi trên từng ngày quạnh hưu






🎼 25 NĂM NHỚ TRỊNH CÔNG SƠN 
"Cuộc sống là một niềm an ủi vô bờ. Cuộc sống chỉ cho ta mà không cần lấy bớt đi. Cuộc sống cho ta tất cả và mỉm cười khi thấy ta dại dột. Con người sinh ra vốn bất toàn và để làm những điều lầm lỗi. Nó đẹp vì bất toàn. Nó đáng yêu vì nó luôn luôn lầm lỗi. Vậy thì cứ yêu mà đừng tuyệt vọng. Hết cuộc tình này sẽ có một cuộc tình khác. Không có ai lang chạ. Không có ai phản bội ai. Có thứ tình này có thứ tình nọ. Có tội lỗi và có thiên thần. Ðừng khen chê, bôi bác, thẩm định. Ðược yêu hay bị từ chối cũng là số phận của đời. Mà đời thì rộng quá không yêu được chốn này thì yêu nơi khác. Còn yêu thì còn sống. Còn được yêu thì còn sống dài lâu.” 

Ta vẫn mong, ta chờ mãi trên từng ngày quạnh hiu
Ta vẫn mong em về đây cho đời bày cuộc vui
Mùa xuân đã đến, em hãy quay về
Rừng xưa đã khép, em hãy ra đi
...

Trịnh Công Sơn