Lòng ta hoa nở mãi

“Mùa xuân nào có đến

Mùa xuân nào có đi

Lòng ta hoa nở mãi

Thơm ngát nụ huyền chi.”

Thầy Viên Minh  

 

Mùng Năm Tết Trận Thắng To

MÙNG NĂM TẾT TRẬN THẮNG TO 

"Mùng năm Tết trận thắng to,

Gió reo còn vẳng tiếng hò ba quân"

Quân đội Tây Sơn dưới sự lãnh đạo của Vua Quang Trung đã đánh bại 20 vạn quân Thanh trong một chiến dịch thần tốc vào mùa Xuân năm Kỷ Dậu ... đó là thông tin quen thuộc mà chúng ta vẫn từng biết đến lâu nay. Sử liệu nhà Nguyễn cũng ghi lại số liệu gần như vậy mặc dù Triều Tây Sơn vốn là lực lượng thù nghịch của Họ. Còn với thông tin từ phía Nhà Tây Sơn thì số địch quân bị đả bại đương nhiên là còn vống lên hơn nữa. Bên Thắng thì thường sẽ nâng tố quân số đối thủ lên để khoe cái giỏi, cái tài .. còn Bên Thua thì đổi lại phải báo giảm số quân của mình xuống mà che giấu cái kém cỏi, cái sai lầm. Trong "Hàn Các Anh Hoa" của Ngô Thì Nhậm có đoạn: 

    "Trẫm ứng mệnh Trời và thuận lòng người, nhân thời thế làm cách mệnh, lấy việc binh mà bình định thiên hạ. Viên tổng đốc Tôn Sĩ Nghị nhà các ngươi, tài đong đấu rá, nghề mọn nho sinh, không biết những điều chủ yếu trong việc dùng binh, vô cớ đem 29 Vạn quân ra khỏi cửa quan, vượt suối trèo non, vô cớ xông vào chỗ hiểm để gây binh hấn, khiến cho các người: một lũ dân đen vô tội phải nằm sương gối tuyết và chết ở hòn đạn, mũi tên. Đó là tội của Tổng đốc nhà các ngươi"

Nhưng gần đây đã xuất hiện những ý kiến cho rằng chiến công này của quân Tây Sơn thực ra chẳng có gì ghê gớm cả vì Thanh Binh chỉ có 1 dúm quân - chừng đâu độ 8000 - 10.000 lính. Những ý kiến này dựa trên nguồn sử liệu Nhà Thanh - Bên Bại Trận để mà Xét Lại một cách rất Thiếu Thuyết Phục

Tại sao lại Thiếu Thuyết Phục?

Chúng ta cứ thử tưởng tượng xem khi Thanh Triều chuẩn bị phát binh đánh An Nam thì họ sẽ thảo luận cái gì?

Ngoài việc hoạch định mục tiêu, lực lượng tham chiến, tướng chỉ huy, quân lương, hướng tiến quân, thời gian ... họ sẽ phải luận bàn đến lai lịch của đối thủ. Mà đối thủ này không hề là hạng tầm thường - Tống Binh, Nguyên Binh, Minh Binh đều đã từng thất trận và phải triệt quân nghị hoà.

Tuy rằng Triều Tây Sơn không phải là lực lượng duy nhất thống trị An Nam nhưng những thành quả quân sự của Họ thì cũng rất đáng gờm.

Chỉ cần điều động có non vạn binh sĩ mà Thanh Triều đã quyết phát binh Nam Chinh thì phải nói rằng đây chắc chắn là quân đội nhà Zời .. hoặc là lực lượng đặc biệt kiểu Delta hay Cẩm Y Vệ Minh Triều.

Chúng ta lại thử so sánh đối chiếu chiến dịch này với những lần điều binh Chinh Nam của các Triều Đại Trung Hoa trước đây xem thế nào.

Năm Vĩnh Lạc thứ 4 (1406) theo Minh Sử, để chuẩn bị cho chiến dịch Nam Chinh - Minh Thái Tông đã lập bộ chỉ huy và bổ nhiệm Chu Năng giữ chức Tổng binh, Trương Phụ Hữu phó tướng quân chỉ huy cánh quân Quảng Tây, Mộc Thạnh Tả phó tướng quân, đặc trách cánh quân Vân Nam. 

Hướng Quảng Tây gồm quân chủ lực các vệ thuộc lưu vực sông Dương Tử, và các tỉnh Quảng Đông, Quảng Tây; tổng số 8 vạn được tăng cường thêm 1 vạn kỵ binh tinh nhuệ.

“Ngày 1 tháng 5 năm Vĩnh Lạc thứ 4. Sắc dụ Đô chỉ huy Sứ ty Chiết Giang, Phúc Kiến, Giang Tây, Quảng Đông, Quảng Tây, Hồ Quảng điều quân 80.000 đến Quảng Tây đợi lệnh chinh thảo.”

"Ngày 15 tháng 5. Sắc cho 20 vệ: Trấn Giang, Tô Châu, Trấn Hải, Kim Sơn, Kiến Dương, Tân An, Cửu Giang, Nghi Chân, Cao Bưu, Hoài An, An Khánh, Lục An, Trừ, Thọ, Tứ, Dương, Phì, Từ, Lô, Tuyên, tuyển kỹ kỵ binh một vạn tên; điều đến Quảng Tây đợi lệnh chinh phạt An Nam.”  ( Minh Thực Lục )

Minh Thái Tông cũng lưu ý đến các đạo binh thuộc dân tộc thiểu số, nỗi tiếng chiến đấu gan dạ nên cho tuyển thêm 45000 lính tại các tỉnh Quảng Tây, Hồ Quảng, Chiết Giang, Phúc Kiến. 

“ Ngày 7 tháng 6. Sắc dụ quan Đô đốc Đồng Tri Quảng Tây Hàn Quan, Đại Lý Tự khanh Trần Hiệp tập hợp 30.000 Thổ quân tại các nha môn thuộc tỉnh Quảng Tây, vào ngày mồng 10 tháng 9 đợi tại phủ Thái Bình đi chinh thảo"

“Ngày 10 tháng 6. Sắc cho Ðô chỉ huy Sứ ty Hồ Quảng, Chiết Giang, Phúc Kiến tăng điều động Thổ quân 15.000 tên. Các vệ tại Phúc Kiến, Chiết Giang tuyển quân Thát tinh nhuệ tráng kiện; tất cả đều điều đến Quảng Tây chờ lệnh.” ( Minh Thực Lục )

Cánh quân hướng Vân Nam, do Tây bình hầu Mộc Thạnh chỉ huy, gồm 7 vạn và cũng được tăng cường 5 ngàn quân kỵ thuộc Tứ Xuyên. Như vậy tổng lực lượng Nam Chinh là 21 vạn lính.

“Ngày 24 tháng 4. Sắc dụ Thục vương Xuân tuyển 5000 quân kỵ binh và bộ binh, các Đô Chỉ huy Sứ ty Vân Nam, Quí Châu, Tứ Xuyên tuyển 70.000 quân ; tất cả lệ thuộc Tây bình hầu Mộc Thạnh thao luyện tại Vân Nam để chuẩn bị chinh phạt.” ( Minh Thực Lục )

Còn Thời Nhà Tống Thì sao? 

Sau chiến dịch hiếm có "Tiên Phát Chế Nhân" - tấn công phủ đầu vào các Châu Ung, Liêm, Khâm rồi rút lui an toàn của quân đội Lý Triều dưới quyền Thái uý Lý Thường Kiệt thì Nhà Tống đã mở cuộc hành quân lớn sang xâm lăng Đại Việt với lực lượng khoảng 12 vạn quân tinh nhuệ do Quách Quỳ chỉ huy

Tống Sử ghi lại các chiếu chỉ của Vua Tống Thần Tông

“ Trường Biên tức Tống Thư, quyển 271. Ngày Giáp Dần tháng chạp năm Hy Ninh thứ 8, (4.2.1076) Vua lại ban chiếu: 'Từ kinh sư đến Ung châu, lần lượt các nơi chuẩn bị 10 vạn quân. Từ kinh sư đến Quảng Châu (Quảng Đông) chỉ chuẩn bị lần lượt 2 vạn quân 1 tháng lương. Hẹn tháng giêng năm sau đầy đủ, cho phép mượn kho Thường bình, tiền và ngũ cốc để ứng phó, rồi dần dần trả lại.”

Theo Chuyển vận sứ Quảng Tây Lý Bình Nhất, số quân 10 vạn di chuyển theo hướng Quảng Tây, cần 40 vạn dân công; khiến Vua Thần Tông lo lắng số lượng dân công quá nhiều, sợ cung cấp không xuể, nên yêu cầu Quách Quì tính lại. Quì ước tính với số quân 10 vạn, cộng 1 vạn ngựa cho kỵ binh, cần 40 vạn dân công là phải. Tuy nhiên sẽ tìm cách giảm thiểu, bằng cách mua trâu bò giết thịt dần, tạm để những đồ vật nặng tại hậu cứ, vận chuyển lúc cần, nên chỉ sử dụng 20 vạn dân công:

“Trường Biên, quyển 274. ngày Bính Tuất mồng một tháng 4 năm Hy Ninh thứ 9, Thiên tử phê rồi giao cho bọn Quách Quì:

‘Căn cứ lời tâu của Chuyển vận sứ Quảng Tây Lý Bình Nhất: ‘Tương lai đại quân tiến đánh, hợp dùng dân phu 40 vạn mang lương thực, điều động từ Lưỡng Hồ (Hồ Bắc, Hồ Nam) trở về nam, thi hành theo lệ phu dịch.’ Rõ ràng là quá lớn, kinh động nhân tình, truyền tin xa gần, trên đạt đến triều đình, thực là bất tiện. Các khanh hãy ước tính nhiều cách về vấn đề số lượng vận tải, lương thực lính, dân phu, rồi cấp tốc trình lên.’

...

Quách Quì tâu:

‘Tra khám kỹ lời tâu của Bình Nhất, ước tính quân lính 10 vạn người, ngựa 1 vạn con; kế toán cần 40 vạn dân phu mang lương ăn trong tháng và cỏ cho ngựa. Huống vào biên giới, dẹp sạch giặc Giao tại các sào huyệt, khó có thể chỉ huy lấy 1 tháng làm kỳ hạn, nếu ước tính lâu hơn, thì sợ số tiêu phí phải nhiều hơn. Nay tính toán tương lai vào biên giới, lương thực mang theo quân, khi đến những nơi sản xuất được mua trâu giết thịt để ăn thêm, nếu như lương thực quân không thiếu, đưa vào đồn điền sử dụng vào việc canh nông; như vậy sẽ giảm bớt gạo và số người khiêng..."

Về số quân 12 vạn, đại bộ phận chủ lực và kỵ binh do Quách Quì đưa từ phương bắc xuống, quân này thuộc loại tinh nhuệ. Tại miền nam, các lộ Quảng Đông, Quảng Tây, Phúc Kiến; ngoài số quân cơ hữu, còn được lệnh mộ thêm, cứ 500 người biên chế thành 1 chỉ huy; riêng lộ Quảng Tây, chấp nhận dùng lại quân bại trận tại 3 châu Ung, Khâm, Liêm.

“Trường Biên, quyển 273. Ngày Canh Thân tháng 3, chiếu triệu tập quân bại tan tại 3 châu Ung, Khâm, Liêm; đều được tha tội.

Lại ban chiếu rằng trong lộ Quảng Đông có nhiều nhân tài trẻ khỏe bị đày; lệnh ty Kinh lược sai quan tuyển chọn đưa đến Quảng Châu, cứ 500 trăm người tổ chức thành 1 chỉ huy, đặt tên là Tân Trừng Hải, phương pháp y như Quảng Tây.”

Ngoài ra triều đình Tống còn đặt kế hoạch dùng thủy quân đánh mặt biển; cùng liên lạc với các nước Chiêm Thành, Chân Lạp quấy phá tại phương nam Đại Việt

Trở lại với các số liệu quân binh Delta Force Nam Chinh theo Thanh Sử:

"Hiện tại Tôn Sĩ Nghị tiếp tục điều động thêm 5 ngàn lính Quảng Đông, 1 ngàn lính Quảng Tây; dùng 8 ngàn tên đánh thành nhà Lê, 2 ngàn đồn trú tại Lạng Sơn, cộng số quân đã điều là 1 vạn, quân số tăng lên gấp bội. Hiện nay viên Đốc mang quân xuất quan, thanh thế mạnh mẽ, công việc sẽ không khó để đạt được thành công đúng hẹn. Nhưng lính đi, lương phải vận chuyển kèm theo, mọi việc do Tôn sĩ Nghị và Tôn Vĩnh Thanh bàn bạc lo liệu cho kỹ. 

Nếu sau khi ra khỏi quan ải, tiến thẳng đến thành nhà Lê; tiếng trống thúc quân dấy lên, bắt sống được Nguyễn Huệ, thì đó là điều hay nhất. Nếu lần lữa ngày tháng, số lương thực mang đi không đủ, tại xứ đó lại khó thu mua, tất phải cần phương tiện vận chuyển từ trong nội địa. Vận chuyển như thế nào, dọc đường lập đài xây trạm ra sao, các viên Tổng đốc, Tuần phủ đã tính đến chưa, tại sao chưa tâu trình rõ ràng? Nay truyền Tôn Sĩ Nghị, Tôn Vĩnh Thanh sau khi đem quân ra khỏi quan ải, vấn đề lương thực trù biện như thế nào, phải cấp tốc tấu rõ ràng.” (Thanh Thực Lục, Cao Tông Thực Lục, quyển 1314)

Bản tấu của Tôn Sĩ Nghị ngày Giáp Tuất 16, tháng 9, năm Càn Long 53 (Mậu Thân - 14.10.1788):

 "Thần hiện nay kính tuân dụ chỉ gửi hịch điều động 5000 quân Quảng Đông, ra lệnh cho Tổng binh Trương Triều Long, Lý Hoá Long cùng nhau chuẩn bị cho chu đáo, theo đường thủy đến biên cảnh Việt Tây, dự bị xuất quan. Xét các quan ải nay đã phân ra đóng ở Quảng Tây 4000 người, nay điều thêm 1000 nữa, tính cả Việt Đông, Việt Tây thì là 1 vạn người, đủ để sai khiến. Mai sau tiến lên đánh dẹp, thiết nghĩ đưa đi 8000 quân đến thẳng Lê Thành bắt tên đầu sỏ, chia đường chặn bắt, 2000 còn lại đóng ở Lạng Sơn thanh viện phía sau. Các doanh ở quan ải Trấn Nam, Bình Nhi cùng các biên cảnh phụ cận Quảng Tây chia ra phòng thủ, để thêm thanh uy"(sách "Cung Trung Đáng Càn Long Triều Tấu Triệt", quyển 69 và "Khâm Định An Nam Kỷ Lược", quyển 4)

Vậy là đã rõ lực lượng Thanh Binh Nam Chinh theo tài liệu của phía bại trận là vào khoảng 1 vạn lính trong đó có 2000 quân dự bị vẫn đồn trú tại Lạng Sơn chưa hề tham chiến. 

Tuy nhiên, điều kỳ lạ là cũng theo các ghi chép của chính Họ thì số lính thương vong và bị bắt làm tù binh .. lại nhiều vống hơn cả 8000 quân tham chiến. "Thanh Cao Tông Thực Lục" có 3 văn bản nằm rải rác trong các quyển 1345, 1369, 1393 cho ra số tướng tá lẫn binh sĩ nhà Thanh bỏ mạng ở An Nam (không tính dân phu) như sau:

    "Trong năm vừa qua truy cứu những người sang đánh An Nam chết trận có một Thổ tri châu Điền Châu là Sầm Nghi Đống, 1 Phó tướng là Hình Đôn Hành, 3 Tham tướng là bọn Dương Hưng Long, Anh Lâm, Vương Tuyên, 6 Du kích là bọn Minh Trụ, Vũ Tông Phạm, Trương Thuần, Vương Đàn, Trương Hội Nguyên, Lưu Việt, 1 Thủ bị là Lê Chí Minh, 1 thổ Thiên tổng là A Cát, 18 ngoại uỷ ngoại ngạch là bọn Hoàng Nhất, 4.619 binh lính là bọn Vương Tư Hạo. Theo lệ tế và chôn cất, thưởng tuất; tất cả đều được thờ trong Chiêu Trung Từ." 

    "Trong năm vừa qua, truy cứu những người chết trận trong chuyến đánh An Nam có: 1 Du kích là Tiêu Ứng Đắc, 6 Đô ty là bọn Hư Lô Văn Khôi, 9 Thủ bị là bọn Phùng Thiên Dư, 14 Thiên tổng là bọn Dương Khởi Long, 10 Bả tổng là bọn Lý Thế Tuấn, 91 ngoại uỷ là bọn Tạ Đình Siêu, 14 ngoại uỷ ngoại ngạch là bọn Ngô Tú Phương; còn lại mã binh, bộ binh, quân sĩ là bọn Lý Thượng Thông 6.876 người. Theo lệ tế và chôn cất, thưởng tuất; tất cả đều được thờ trong Chiêu Trung Từ." 

    "Trong năm vừa qua, truy cứu những người sang đánh An Nam chết trận có 1 Thiên tổng là Trần Siêu Thụy, 1 Bả tổng là Trần Hồng Du, 4 ngoại uỷ là bọn Viên Cẩm Tiêu, 99 binh lính là bọn Tiết Thăng. Theo lệ tế và chôn cất, thưởng tuất; tất cả đều được thờ trong Chiêu Trung Từ." 

Chỉ xét riêng số lính đánh trận tử vong đã cộng thành 4.619 + 6.876 + 99 =  11.594 (lính)

     

Trong 1 tấu thư gửi về triều đình, khoảng hạ tuần tháng 3, tổng đốc Lưỡng Quảng Phúc Khang An tâu rằng:

   "Ngoại trừ các binh đinh trước sau vào cửa khẩu trở về, tổng cộng hơn 8000 người, đã được Tôn Sĩ Nghị tâu lên sự thực. Từ khi thần đến Nam Quan, mỗi ngày số binh lính lần lượt tiến quan cũng đến 3-4, có khi 7-8 người không chừng, hỏi ra hoặc là bệnh hoạn, hoặc là bị thương nặng không thể đi lại được...." (Khâm Định An Nam Kỷ Lược, quyển 18)

Chắc cái vị Phúc Khang An này chẳng hơi đâu mà tấu láo làm gì nhỉ. Vậy gộp số quân chạy thoát được về là hơn 8000 người cộng với số tử vong 11.594 đã thành 2 vạn lính Cẩm Y Vệ rồi đấy

Chưa hết, sau trận Kỷ Dậu gần 5 tháng thì Phúc Khang An, Tôn Vĩnh Thanh, Hải Lộc đứng chung tên trong 1 tấu văn gửi về triều đình cho hay: 

     "Bọn người Di (An Nam) trên đường vì được Nguyễn Huệ báo cho biết nên phàm gặp phải quân binh Thiên Triều lạc đường rơi rớt phía sau thì cấp cho lương thực lộ phí; dạo gần đây còn cho giày dép quần áo tiền bạc, mỗi trạm dịch thì cấp cho hoặc 1000, hoặc vài trăm tiền khác nhau. Từ mùng 7 tháng 4 đến nay, bọn thần tâu lên về số quân binh, phu dịch đến cửa quan, số người tiếp tục về thêm còn có bọn Thiên tổng Tống Phùng Chấn, ngoại ủy Lâm Đại Chương cùng quân binh 60 người... " (Khâm Định An Nam Kỷ Lược, quyển 20)

Lại còn phải tính đến số tù binh đã được Quân Tây Sơn trao chả nữa chứ nhỉ - Tấu văn của Tôn Sĩ Nghị, Tôn Vĩnh Thanh gửi ngày Tân Hợi 24, tháng 2, năm Càn Long 54 (Kỷ Dậu) có đoạn:

"Ngày 22 tháng 2, Nguyễn Huệ sai Di mục trở lại, 3 lần đến quan ải trình tiến biểu văn, đem những quan quân chưa ra được, tổng cộng hơn 500 người, lần lượt đưa đến trước cửa quan. Thần ra lệnh cho các quan văn võ coi cửa ải cho họ vào, trong số đó có hơn 300 quan quân, còn thổ binh, phu dịch hơn 200 người, tra hỏi cặn kẽ. Cứ như lời khai thì ngày mồng 5 tháng Giêng, sau khi quan binh triệt thoái, Nguyễn Huệ lập tức cho người báo cho các nơi biết, nếu như có quan quân ở đâu, nay đã nhận được dụ của Thiên Triều ra lệnh sẽ đưa trở về. Bọn chúng tôi đoán chắc họ không dám giết hại, nên lập tức tra xét số người cho rõ ràng rồi cung cấp lương thực. Lại cứ theo các Di mục bẩm xưng, còn đang có thêm 200 người nữa còn đang trên đường đi ở sau, xem chừng không dám giữ ai lại để thêm tội lỗi." (Cung Trung Đáng Càn Long Triều Tấu Chiệp, quyển 71 và Khâm Định An Nam Kỷ Lược, quyển 16)   

Sau đợt trả tù binh đầu tiên nêu trên, còn có 3 lần chính thức trao trả tù binh nữa. 

Theo bản tấu của Phúc Khang An:

       "Nguyễn Huệ lần đầu tống xuất quan binh, dân phu bao gồm hơn 500 người, lần thứ 2: 39 người, Tôn Sĩ Nghị đã kiểm nhận tâu lên. Về sau lần thứ 3 đưa đến 28 người, lần thứ 4: 18 người cũng đều điểm nhận cả...."(Khâm Định An Nam Kỷ Lược, quyển 17)

Khâm Định An Nam Kỷ Lược, quyển 10 cũng hé lộ về số quân của thổ tri châu Điền Châu Sầm Nghi Đống mang theo riêng cho ông ta đã là 2000 lính. 

    "Lại nhận được bẩm xưng của Sầm Nghi Đống trước đây đem Thổ binh 1.500 người, sợ binh thế hơi ít nên lại đưa thêm 500 Thổ binh nữa, tổng cộng 2.000 quân, ngày 23 tháng 10 lên đường, liên hợp với Thổ quan châu Bảo Lạc cùng tiến..."

   Vậy mà Đại Quân cũng chỉ vẻn vẹn có 8000 thì đúng thật là Tấu Hài 

Kiểm Toán Quốc Tế cho thấy con số tương đối theo sổ sách chứng từ của chính phía Thanh Triều đã là khoảng 2 vạn quân Nam Chinh ( hơn 8000 quân đào thoát + 11.594 lính trận vong và 4 lần trả tù binh chính thức công khai với 424 lính )

Nhưng cho dù quân số sau kiểm toán đã lớn hơn gấp đôi so với 8000 quân đã tiến đánh Thăng Long thì cũng là rất ít ỏi so với những đợt tiến quân trước đây của Nhà Tống ( 12 vạn lính ), Nhà Minh ( 21 vạn lính ).. như đã dẫn ở trên.

 Tiến đánh một đối phương không dễ nhằn với không ít chiến quả đối đầu, lại tiến quân sâu vào nội địa của Họ - nơi có địa hình, địa lý và điều kiện môi trường không phù hợp mà chỉ điều động trên dưới 2 vạn quân thì quả thật là rất .. Phiêu Lưu.

    Thế còn số liệu từ các giáo sĩ Phương Tây thì sao? - chắc họ cũng không có nhiều thiện cảm với Nhà Tây Sơn. Theo các nguồn tin mà Họ hóng được rồi biên lại vào Nhật Ký thì lực lượng Thanh Binh lên đến gần 30 vạn quân.

" Ngày 13 tháng 11, hai người lính Bắc kỳ, thuộc quân đội Tây Sơn chạy trốn đến nơi chúng tôi ở và kể lại rằng quân Nam kỳ đã bị đánh tan trong 6 cuộc giao chiến; một số lớn tử trận, quân còn lại thì tẩu tán. Tin đầu đó được đón tiếp theo nhanh chóng bởi nhiều tin khác: Chiều Ngày 15 và hôm 16, Đại tư mã và các sĩ quan Tây Sơn khác đã rời bỏ thủ đô và chạy trốn với dội ngũ, khí giới và hành lý họ. Nhưng không thấy ai bị bắt cả. Ngày 17, một phần quân đội Trung Hoa vào thủ đô cùng với vua Chiêu Thoũng(Thống). Ngày 19 xứ giả của Hoàng đé Trung Hoa là đại tướng chỉ huy quân đội Thiên hoàng tên gọi là Toũ Đốc (Tổng đốc Lưỡng Quảng Tôn Sĩ Nghị) đã nhiệm mệnh và tuyên bố Chiêu Thoũng làm vua Bắc kỳ. Viện binh Trung Hoa gồm độ 280.000 người, một nửa đóng trong thành phố, nửa còn lại ở bên kia sông. Quân đội đó được cung cấp rất nhiều lương thực cần thiết mang từ bên Trung Hoa sang. Thành thử họ không phải là một gánh nặng cho Bắc kỳ và không hề quấy nhiễu dân chúng. Quân Trung Hoa đã phá tan tất cả các đồn vệ binh quân Tây Sơn lập trong kinh thành hay trong vùng lân cận. Người Nam kỳ nào rơi vào tay chúng đều bị xử tử không tha một ai. " (Trích: Những trang nhật ký của Hội Truyền giáo ở Bắc kỳ, đã chép các việc xảy ra ở Bắc Kỳ rồi gửi về Hội Truyền giáo Trung ương ở Paris. Thời kỳ này Giáo hội được điều khiển bởi Đức giám mục Davoust (Jean) 1728-1789. Ông đến Bắc kỳ năm 1753 )

...

Có bao nhiêu Sử Gia dám biên lại sự thật không mấy tốt đẹp về Lãnh Tụ hay Triều Đại mà mình đang sinh sống? - Sự Thật sẽ chỉ tương đối là Thật khi người viết có Nhân Cách, có quan kiến tương đối khách quan và đã thoát ra ngoài vòng kiểm toả của Tiền Bạc, Tư Tưởng Chính Trị  cũng như Pháp Luật Sở Tại.

Trong một thời đại mà thông tin nó ngồn ngộn như hiện nay - chúng ta hãy phấn đấu trở thành người tiêu dùng thông thái, biết chọn lựa những nguồn tin, vật phẩm .. tương đối sạch, tương đối tin cậy để mà sử dụng. Chúng ta cũng cần nâng cao nhận thức, có chủ kiến để mà phân định một cách tương đối khi tiếp nhận những thông tin, kiến thức miễn phí đang ngập tràn cõi mạng - đừng chỉ tin vì nguồn tin khả tín bất kể điều đó nó đầy rẫy sự .. Phi Lí

Mùng 5 Tết Bính Ngọ

*Thơ Hằng Phương

*Photo: Tượng Vua Quang Trụng tại Gò Đống Đa - 12.9.2025

Ngày xưa mộng ước ta nhiều lắm

Ngày xưa mộng ước ta nhiều lắm

Ta ước làm vua cả thế gian

Ta muốn làm quan, ngội tể tướng

Lớn khôn ta chỉ đứng che tàn!

...

Vương Đức Lệ

*Tranh Đông Hồ 

Bảo Tàng Mỹ Thuật Việt Nam

Rất đơn giản

   "Mọi điều đẹp và chân thật thì luôn đơn giản "

Jiddu Krishnamurti

*Tranh: Tạ Hỷ Phong

Cung Chúc Tân Xuân!

  Cung Chúc Tân Xuân!

3 .. 2 .. 1 🥂

Chờ cánh buồm trong câu chuyện ngày xưa

 

  Chờ nắng cuối Đông, chờ mưa Xuân tới

Chờ cánh buồm trong câu chuyện ngày  xưa

...

9.5.2012

Bần tại sơn nâm tớ vẫn tầm

BẦN TẠI SƠN NÂM TỚ VẪN TẦM

Cổ Nhân có câu:

“Bần cư náo thị vô nhân vấn, Phú tại thâm sơn hữu khách tầm - Nghèo mà ở nơi thành thị náo nhiệt cũng chẳng mấy ai hỏi thăm, Giàu thì dù có ẩn cư nơi núi sâu cũng không thiếu khách đến tìm "

Nước lúc nào cũng tìm chỗ trũng mà đọng lại, người đời không lẽ lại bỏ chỗ cây tùng, cây bách mà nương vào cỏ dại để tránh nắng hay sao?

Tết đã ùa về trên khắp các bản làng xa xăm ... và .. một kẻ dại khờ như mình thì lại thích được ghé thăm những hoàn cảnh nghèo khó ở trốn Sơn Lâm

...

P/s: Mình có đặt chục bánh để ủng hộ bà con - không hề bận tâm về vấn đề .. giá cả

*Ảnh: Net

Nhìn lên vầng trăng khuyết ...

 Nhìn lên vầng trăng khuyết ...

VÀ EM HÃY NÓI YÊU ANH

Nhìn lên vầng trăng khuyết, chợt nghe hồn nuối tiếc, 

Lời yêu không nói đêm nay và cho đến ngàn sau 

Nhìn sâu vào mắt biếc, chợt nghe tình tha thiết 

Người ơi cho đến khi nào tình thôi hết nghẹn ngào 

Cuộc tình em ngây thơ như nắng như mưa trong mơ 

Đợi anh đến dẫn đưa em vào thế giới lãng quên 

Cuộc đời anh lang thang trong gió trong sương mênh mang 

Chờ em nói tiếng yêu thương ngàn đời vẫn mong tìm 

Và em muốn nói yêu anh dù tình yêu trái ngang 

Và em muốn nói yêu anh dù đời đã dở dang 

Bàn tay như kéo đêm đen để vầng trăng vỡ tan 

Và em muốn nói yêu anh dẫu cho hồn phai tàn 

Và xin tha thứ cho nhau để hồn thôi đớn đau 

Và xin muôn kiếp yêu nhau để chờ nhau kiếp sau 

Bàn tay đan kín yêu thương vì một mai cách xa 

Nụ hôn chất ngất trên môi giữa ân tình phai nhòa 

Đợi em hoài anh nhé, màn đêm rồi sẽ tắt 

Biển còn dâng sóng cho mây và rừng núi gặp nhau 

Nhìn lên vầng trăng khuyết 

Tình muôn đời tha thiết 

Mình đưa em hỡi yêu em tình cay đắng nghẹn ngào 

Và em muốn nói yêu anh dù tình yêu trái ngang 

Và em muốn nói yêu anh dù đời đã dở dang 

Bàn tay níu kéo đêm đen để vầng trăng vỡ tan 

Và em muốn nói yêu anh dẫu cho hồn phai tàn

Việt Dzũng

* Nhạc phim "Thời Hùng Vương Thứ 18 " - Tác phẩm đầu tay của đạo diễn Charlie Nguyễn, được quay vào năm 1994 ở Mỹ. Anh chia sẻ: "Lúc đó vừa mới tốt nghiệp đại học, tôi cùng mấy người bạn đã tự xây cất phim trường cho bộ phim này tại một nông trại lớn ở Cali. Trong mấy tháng, cứ cuối tuần là chúng tôi đến đó xây cất cung đình, võ đài, nhà lá… Và mọi thứ dần dần hình thành trên diện tích khoảng một mẫu. Bộ phim này chúng tôi chiếu ở một vài rạp nhỏ cho khán giả trong cộng đồng người Việt. Câu chuyện phim khá tốt nhưng khâu sản xuất gặp nhiều khó khăn. Làm cả một bộ phim mà không dám quay ban ngày, toàn quay ban đêm để đánh tráo bối cảnh. Vậy là toàn bộ câu chuyện xảy ra vào ban đêm. Trong khi đó mình không có tiền để đánh ánh sáng nữa cho nên phim tối hù. Chúng tôi cũng không có tiền mua phim mới, lúc đó không có máy kỹ thuật số như bây giờ, chúng tôi phải đi tìm mua lại phim thừa của các đoàn quay phim. Ở Mỹ có những cửa hàng chuyên bán phim thừa từ các đoàn phim chuyên nghiệp cho sinh viên và những ai ít kinh phí. Thông thường người ta quay gần hết một cuộn nếu phim vẫn còn nhưng không đủ để quay trọn một cảnh nữa sẽ cắt bỏ và thay cuộn mới. Phần thừa đó được cắt lại để những đơn vị thu mua tới lấy bán lại với giá thật thấp. Những đoạn phim thừa có đoạn vừa xuất xưởng, có đoạn lại được sử dụng từ cả năm trước, thế là phim mình làm ra chất lượng không đều, xanh đỏ tối sáng tùm lum hết. Phim làm trong 3 năm, ngốn gần 400.000 USD. 

Một trong những bài học sau bộ phim này mà tôi ghi nhớ nhất là việc không thể làm phim lấy bối cảnh Việt Nam ở Mỹ. 

...

-st-

Thôi kệ ...

 Thôi kệ ...

Chiều đông ...

    Chiều đông lòng lạnh giá

    Mùa thu giờ ở xa

    ...

Hay mình quay lại ..

HAY MÌNH QUAY LẠI ..

Chị đón một anh Grab trên đường Nguyễn Văn Cừ. Bất ngờ khi nhận ra anh, dù đã ngờ ngợ ảnh trên app nhưng chị không thể tin rằng lại gặp chính người yêu cũ từ thuở hàn vi trong hoàn cảnh này.

Anh cũng bất ngờ, nhưng kịp trấn tĩnh và nói: 

- Em lên xe đi, nhẹ nhàng thôi ko đau vết mổ.

Kỷ niệm về cuộc tình 12 năm trước ùa về, chỉ vì suy nghĩ giàu, nghèo mà anh, chị chia tay.

Anh vẫn vậy, vẫn ân cần và lịch thiệp:

- Từ hồi em bỏ anh, anh mãi cũng chẳng thể yêu thêm ai, giờ anh vẫn một mình, công việc của anh cũng long đong lận đận thu nhập kém, anh chạy thêm Grab để trang trải cuộc sống em ạ.

Chị bất chợt phá tan bầu không khí.

- Em cũng ly dị 4 năm rồi anh!

 Vậy là bao nhiêu ký ức đẹp của 12 năm trước ùa về, mỗi người chìm đắm trong suy nghĩ riêng.

Suốt quãng đường hơn 10 km từ Long Biên sang Minh Khai chị đã định ngỏ lời với anh mấy lần mà ko dám, đến cuối chặng đường chị mới ngại ngùng nói.

- Hay mình quay lại đi anh?

Anh mừng rỡ quay sang hỏi:

- Quay lại hả em? Em có chắc không?

- Chắc chắn anh ạ, quay lại nhé, lần này em ko thể lỡ được.

Anh trả lời chị với giọng rất vui.

- Nãy cước đi hết 83k, giờ quay lại chiều nữa thì tổng hết 166k nhé em. Mà em quên gì mà phải quay lại lấy?

Và từ lúc đó trở đi, không ai nói với nhau câu nào.

...

-st-

*Photo: Net

Đuổi chữ bắt ... hình

ĐUỔI CHỮ BẮT ... HÌNH

 "Từ" gì ? .. "Từ" gì ? chỉ có mỗi một chữ mang gốc nguồn Hán Việt mà rất rất nhiều bà con nhân dân trong thời gian vừa qua hễ cứ nghe thấy là lại rung lên .. bần bật. 

 - Đó là, đó là .. từ .... "Phạt" 

*P/s: Phạt (伐 hoặc 罰) - thường mang nghĩa là đánh dẹp, chặt, nện hoặc trừng phạt, xử phạt ..

Hồ Tây Hồ Tây tím mờ ...

 Hồ Tây, Hồ Tây tím mờ

...

Trương Quý Hải

https://nguoidothi.net.vn/dung-bien-ho-tay-thanh-canh-quan-luot-qua-cua-kinh-xe-51586.html

Thế thôi

THẾ THÔI 

Việc chúng ta đang làm - đó là Nhân

Việc đang xảy ra - đó là Quả

Những gì đang được làm trong hiện tại có liên quan đến những gì đã làm trong quá khứ. Và cũng liên quan đến những gì sẽ được làm trong tương lai.

Những Quả đang xảy ra trong hiện tại - dù tốt hay xấu - cũng có liên hệ với những Nhân trong quá khứ. Và cũng có liên hệ đến những gì sẽ xảy ra trong tương lai.

Cho nên, một đời người vốn chỉ là một chuỗi Nhân - Quả tiếp nối không ngừng.

Chỉ có:

Những việc đã làm,

Những việc đang làm,

Và những việc sẽ làm,

Chỉ có:

Những việc đã xảy ra,

Những việc đang xảy ra,

Và những việc sẽ xảy ra

Thế thôi!

Theo Thiền sư Ottamathara

Ta còn

 Ta còn em đôi mắt buồn

Dõi cánh chim xa

Ta còn em đôi mắt buồn

Dõi cánh chim xa

Tháng năm dừng lại

Một ngôi nhà

Gã Trương Chi ôm ghi-ta

Từng đêm

Hoá đá

...

Phan Vũ

Ngoan là lại có quà ...

  Ngoan là lại có quà, nóng hôi hổi - vừa nhận sịp quả tranh thuỷ mặc của ông anh cựu sếp kiêm đương kim chủ lợ gửi biếu  ... đậu má!

*Ảnh: Net

 

Khởi Nghĩa

    Khởi Nghĩa

Lạnh quá ...

    Lạnh quá ...

Mịt .. mù

   Mịt .. mù

Không phải chuyện để dành

KHÔNG PHẢI CHUYỆN ĐỂ DÀNH

Nhiều người hay nói:

– “Để bữa nào rảnh rồi tu.”

– “Thôi, để già hẵng tính.”

– “Để mọi chuyện yên ổn đã rồi mới ngồi thiền.”

Nghe quen không?

Mà nghĩ kỹ coi… bữa nào là bữa nào?

Tu, không phải chuyện để dành. Tu là chuyện của Bây Giờ.

Ngay cái lúc mình bực – là lúc phải tập tâm từ.

Ngay lúc thấy lòng thèm muốn – là lúc phải nhắc mình: “Cái này rồi cũng mất tiêu hà!”

Ngay lúc đang trách móc ai đó – là lúc cần tập buông, tập xả.

Tâm mình khởi lên sao – là có bài học liền ở đó.

Không đợi ai dạy, không cần thầy rầy – chính mình là người thấy, rồi tự sửa.

Tu – đâu phải chuyện ngồi mơ tưởng làm thánh.

Tu – là biết mình còn sân si, còn so đo,...

Rồi tập bớt nó xuống, từng chút một.

Giống như đang đi mà lỡ đi lạc đường – chỉ cần quay đầu lại, không cần tự trách mình.

Không ai bắt phải hay liền, giỏi liền.

Chỉ cần bớt vô minh mỗi ngày – là đang đi đúng đường rồi đó.

Người có tu – không phải là người không khổ.

Mà là khổ rồi – biết mình đang khổ vì đâu.

Không đổ thừa. Không trách trời. Không oán người.

Chỉ ngồi lại, nhìn vô tâm mình.

Thấy rõ:

– À, mình đang tham nè.

– À, mình đang muốn người ta phải thương mình nè.

– À, mình đang khát khen nè

...

Rồi nhẹ nhẹ… buông bớt.

Nhiều người chờ tới khi đời thuận mới tu – Mà chờ hoài, đời đâu có thuận đâu!

Nên tu là sửa.

Sửa ngay trong cái nghịch. Sửa ngay trong lúc mình muốn bỏ cuộc nhất.

Sửa bằng cách thấy cho rõ,

Chứ không phải gồng mình lên để giỏi, để hơn ai.

Chừng nào còn thở – chừng đó còn tu được.

Còn thấy tâm mình lăng xăng – là còn cơ hội gỡ nó ra.

Không cần hoàn hảo.

Chỉ cần thật với mình, và chịu nhìn lại.

Mai có chết – thì chết.

Nhưng hôm nay, ráng sống cho sáng. Đừng để chết tới rồi mới tiếc: – “Giá mà tui sống khác chút…”

Đừng chờ.

Vì thiệt ra – cái chết, nó có đợi ai bao giờ đâu.

Tỳ Kheo Pháp Quang

Muôn hạng .. người

MUÔN HẠNG .. NGƯỜI 

Khổng Tử dạy:

"Người có học, nếu không giữ lễ – tất loạn. Người có trí, nếu không có nhân – tất hiểm."

Đạo làm người, gốc ở tu tâm. Mà trong đời, người có tâm khác nhau, nên chia thành nhiều bậc.

 Bậc Thấp – Tiểu Nhân

Tiểu nhân chỉ biết lợi mà quên nghĩa, thấy thuận thì đến, thấy nghịch thì bỏ. Họ dùng lời để che giấu tâm, dùng lợi để đổi lấy lòng người. Khổng Tử từng than "Tiểu nhân nan dưỡng dã - Kẻ tiểu nhân thì thật khó nuôi dạy, đối xử " - Bởi họ biến hóa theo lợi, chẳng có đạo cố định.

 Bậc Giữa – Trung Nhân

Người này biết Thiện – Ác, nhưng lòng chưa định. Thiện còn do hoàn cảnh, ác còn do ham muốn. Khi thuận thì làm điều phải, khi nghịch lại ngả theo lòng mình. Khổng Tử nói: "Học nhi bất tư tắc võng, tư nhi bất học tắc đãi - Học mà không suy nghĩ thì mờ tối, hoang mang, suy nghĩ mà không học thì nguy hiểm, mệt mỏi" - Họ là người đang đi, nhưng chưa đến.

 Bậc Cao – Quân Tử

Quân tử lấy “Nhân” làm gốc, "Nghĩa" làm đường, bê “Lễ" làm khuôn. Nói có Tín, làm có Trung, xử có Độ. Không để dục vọng làm mờ tâm, không để lợi lộc làm cong đạo. Dẫu ở nơi tối tăm, cũng vẫn tự sáng.

Khổng Tử nói: "Quân tử hòa nhi bất đồng, tiểu nhân đồng nhi bất hòa - Người quân tử hòa hợp nhưng không đồng hóa, giữ sự hòa thuận chung nhưng vẫn giữ lập trường riêng, còn kẻ tiểu nhân thì bề ngoài giống nhau (hùa theo) nhưng thực chất lại không hòa hợp, luôn có toan tính, đố kỵ và mâu thuẫn lợi ích ngầm với nhau" - Người quân tử có thể thuận với người, nhưng vẫn giữ khí chất của mình.

  Cao Hơn Cả – Thánh Nhân

Thánh nhân hiểu đạo trời, hòa lòng người, tâm như nước lặng, trí như gương trong. Không cầu danh, không chấp hình, tự nhiên mà thuận, thuận mà an.

Người ấy – vô ngã mà đại ngã, vô cầu mà tự đủ, vô tranh mà thường thắng. Người ấy hội đủ Ngũ thường (Nhân, Nghĩa, Lễ, Trí, Tín) lại thường xuyên sửa mình, tu thân & thương người.

Khổng Tử dạy rằng:

"Người quân tử cầu ở mình, kẻ tiểu nhân cầu ở người."

"Tu thân trước, rồi mới tề gia, trị quốc, bình thiên hạ."

Cho nên, trong muôn hạng người, kẻ đáng khen là người biết tu sửa bản thân .. mỗi ngày.

- st -

Kìa nòng pháo vẫn vươn lên trời cao ...

   Kìa nòng pháo vẫn vươn lên trời cao

...

Phan Nhân

Bạc ... thật

BẠC ... THẬT

Ngày ấy, .. tôi rút sạch tiền tiến kiệm để mua 10 cân Bạc giá 35 triệu. Vợ tôi quyết liệt phản đối, Bố Mẹ thì chửi tối ngày .. nhưng tôi bỏ ngoài tai hết. Muốn giầu thì phải liều, kiên định với tầm nhìn và nhận định của bản thân.

Và bây giờ khi Bạc 95 triệu/1kg thì người thân hỏi thăm chúc mừng và khen ngợi tôi tối ngày. Vợ tôi thì nhìn tôi với đôi mắt .. rơm rớm.

Họ đâu biết tôi đã bán sạch ở giá .. 30 triệu rồi. 

Đậu má .. cái món Silver lày ló đúng là .. Bạc thật !

Theo Net 

Quá .. chông chênh

TPO - Cuộc chiến 12 ngày giữa Iran với Israel và Mỹ hồi tháng 6/2025 được coi là đã phá vỡ hình ảnh “bất khả xâm phạm” mà Tehran dày công vun đắp trong nhiều năm.

Giờ đây, những hệ lụy của cuộc chiến đang góp phần thổi bùng làn sóng biểu tình suốt 2 tuần qua, khiến ít nhất 500 người thiệt mạng.

Những video rò rỉ ra ngoài cho thấy làn sóng biểu tình quy mô lớn vẫn tiếp diễn, bất chấp biện pháp xử lý mạnh tay. Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần đe dọa sẽ tấn công Iran nếu nước này sử dụng vũ lực gây chết người. Ngày 13/1, các trợ lý dự kiến sẽ báo cáo với ông về những biện pháp cụ thể mà Mỹ có thể triển khai với Iran trong tình hình hiện nay.

Trước đây, Iran nhiều lần vượt qua những cơn sóng dữ tương tự. Nhưng lần này, chính quyền đang ở thế yếu hơn rất nhiều.

Quyền lực của các giáo chủ Iran được tôi luyện trong giai đoạn Cách mạng Hồi giáo năm 1979. “Khế ước xã hội” tồn tại từ sau chấn thương lịch sử là: Người dân Iran chấp nhận gian khổ và những hạn chế để đổi lấy một nhà nước mạnh mẽ, đủ sức bảo vệ họ trước các cuộc tấn công từ bên ngoài, Wall Street Journal viết.

Giả định ấy đã sụp đổ khi lực lượng Hamas và Hezbollah thân Iran tấn công Israel năm 2023, châm ngòi cho một cuộc chiến tranh khu vực, đưa chết chóc và tàn phá vào tận trung tâm Tehran vào mùa hè năm ngoái.

Các cuộc không kích của Israel trên khắp Iran đã phá hủy phần lớn ban lãnh đạo quân sự nước này, và chiến dịch ném bom tiếp theo của Mỹ giáng đòn nặng nề vào chương trình hạt nhân của Cộng hòa Hồi giáo. Đó được coi là một sự xúc phạm đối với chế độ đã đổ nhiều của cải quốc gia vào mạng lưới lực lượng ủy nhiệm - được thiết kế để răn đe kiểu tấn công vào lãnh thổ Iran như vậy.

Giờ đây, người biểu tình bất chấp nguy cơ bị bắt hoặc trúng đạn, không chỉ vì bất mãn trước những khó khăn kinh tế mà cả đòi hỏi chính trị.

“Đây là giọt nước tràn ly. Trong nhiều năm, chính quyền Iran lập luận rằng, dù không mang lại thịnh vượng hay tự do chính trị cho người dân Iran, ít nhất họ cũng bảo đảm an toàn và an ninh. Nhưng điều đó đang bị lung lay”, ông Ali Vaez, Giám đốc Dự án Iran thuộc Nhóm Khủng hoảng quốc tế, đánh giá.

Không có biến động lớn nào chỉ bắt nguồn từ một nguyên nhân duy nhất. Nguyên nhân trực tiếp của làn sóng biểu tình mới nhất ở Iran là hàng loạt đợt phá giá tiền tệ, dấu hiệu cho thấy cuộc khủng hoảng kinh tế ngày càng trầm trọng trong bối cảnh giá dầu giảm và phương Tây siết chặt trừng phạt. Cuộc khủng hoảng lần này gắn chặt với tình trạng bị cô lập - hệ quả rõ ràng từ chính sách đối ngoại cứng rắn.

Đại giáo chủ Ali Khamenei, 86 tuổi, cưỡng lại sức ép phải thay đổi đường lối kể từ cuộc chiến 12 ngày, tìm cách duy trì mọi thứ như cũ. Tehran không điều chỉnh đáng kể chính sách đối ngoại, cũng không tìm kiếm một thỏa thuận với Tổng thống Mỹ Trump về chương trình hạt nhân - điều có thể giúp nới lỏng trừng phạt. Chính quyền cũng không tiến hành những cải cách chính trị và kinh tế lớn trong nước để củng cố sự ủng hộ của người dân.

“Việc Không quân Mỹ có thể san phẳng Iran không khiến ai ngạc nhiên. Điều gây sốc là sau khi hứng đòn nghiêm trọng, người ta vẫn muốn quay lại đúng những chính sách đã đẩy đất nước đến tình cảnh này”, ông Alex Vatanka, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Trung Đông ở Washington, nhận xét.

Bài học Venezuela

Đây không phải lần đầu tiên Iran đối mặt với thách thức từ đường phố. Họ đã vượt qua “Cách mạng xanh” sau cuộc bầu cử tổng thống năm 2009, các đợt bất ổn lớn vào năm 2019 và 2022.

Nhưng giờ đây, môi trường quốc tế đã thay đổi.

Nhiều nước láng giềng của Iran lo ngại quốc gia hơn 90 triệu dân này có thể rơi vào một cuộc nội chiến kiểu Syria, với các cuộc nổi dậy đòi ly khai ở những tỉnh có đông người Kurd, Baluch và các nhóm thiểu số khác, sau đó lan sang các nước xung quanh.

“Các nước láng giềng vùng Vịnh suy nghĩ rằng họ thà đối phó với một Iran quen thuộc, còn hơn một điều gì đó mới mẻ hoặc bất ổn”, PGS. Nikolay Kozhanov, công tác tại Trung tâm Nghiên cứu Vùng Vịnh thuộc Đại học Qatar, nói với Wall Street Journal.

Năm 2009, Tổng thống Mỹ Barack Obama thời điểm đó cũng có lo ngại tương tự và tránh ủng hộ đám đông biểu tình trong “Cách mạng xanh”, thay vào đó tập trung đàm phán thỏa thuận hạt nhân với Tehran. Năm 2013, ông Obama rút lại kế hoạch tấn công chính quyền Syria được Iran hậu thuẫn vì cáo buộc tấn công bằng khí độc ở vùng ngoại ô Ghouta của Damascus, dù trước đó ông tuyên bố việc sử dụng vũ khí hóa học là “lằn ranh đỏ” mà Mỹ sẽ can thiệp.

Ngược lại, Tổng thống Trump thể hiện rằng ông sẵn sàng hành động.

“Iran đang đứng trước TỰ DO, có lẽ chưa từng như vậy. Nước Mỹ sẵn sàng giúp đỡ!!!” ông Trump viết trên mạng xã hội hôm 10/1.

Lời đe dọa được đưa ra sau khi lực lượng Mỹ tiến hành chiến dịch đột kích Venezuela để bắt giữ vợ chồng Tổng thống Nicolas Maduro. Nhiều nhà ngoại giao và giới phân tích cho rằng nhà lãnh đạo Mỹ có thể muốn áp dụng biện pháp tương tự với Iran, hy vọng sẽ nhận được sự hợp tác thuận lợi từ Tehran.

Tháng 6 năm ngoái, Tổng thống Trump viết trên mạng xã hội, rằng ông biết ông Khamenei đang ẩn náu ở đâu, nhưng sẽ không loại bỏ nhà lãnh đạo này, “ít nhất là lúc này”.

Bình Giang

https://tienphong.vn/iran-roi-vao-the-cuc-ky-chong-chenh-post1812325.tpo

Không có kẻ thù

KHÔNG CÓ KẺ THÙ 

Giảng xong bài kinh về lòng vị tha, Thiền Sư hỏi các thiền sinh xem có ai sẵn sàng tha thứ cho kẻ thù của mình không?. Tất cả mọi người đều đưa tay lên trừ một ông lão ngồi gần cuối. 

- Chẳng lẽ cụ không thể tha thứ cho kẻ thù của mình ư? 

- Tôi không có kẻ thù. 

- Thật là đức độ. Thế cụ bao nhiêu tuổi rồi? 

- 90 tuổi. 

- Cụ hãy cho mọi người biết bí quyết sống đến 90 tuổi, mà không có một kẻ thù nào. 

Ông lão cao giọng nói:  

- Chỉ có một cách, .. là phải .. tiêu diệt hết lũ chúng nó thôi !

 

- st -

*Photo: Net

Stát úp

STÁT ÚP

Mình mới khởi nghiệp, đang đau đầu vì thuế má! .. may mà vừa nhờ được ae bên phòng nuật tư vấn kê khai thuế như thế lày lày .. nhẹ cả cái đầu

Tiếng cười giờ .. ở đâu?

Năm nay đào vẫn nở

Chẳng thấy Táo lên chầu

Chép đã vào nồi lẩu

Tiếng cười giờ .. ở đâu?

Đạo ý thơ Vũ Đình Liên 

Giải thoát

  GIẢI THOÁT

Có ngộ mới nói thoát,

Không ngộ, thoát cái chi?

Mỉm cười tám gió thổi,

Mỉm cười răng, rứa, ri ...

Thầy Giới Đức

Như phim .. Mỹ

  Như phim .. Mỹ

CHƯA TỪNG THẤY ..

Trong cuộc họp báo trưa 3/1 tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago ở Florida, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo quân đội nước này hơn 9 tiếng trước đó đã tiến hành "cuộc phô diễn sức mạnh chưa từng thấy kể từ Thế chiến II", đột kích vào Venezuela để bắt vợ chồng Tổng thống Nicolas Maduro. Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ cũng cho biết chiến dịch mang tên "Quyết tâm Tuyệt đối" này được chuẩn bị và lên kế hoạch từ hồi tháng 8/2025, với một nhóm điệp viên CIA âm thầm xâm nhập Venezuela để thu thập thông tin về Tổng thống Maduro. Nhờ vậy, Mỹ nắm rõ lịch trình di chuyển của ông Maduro, đồ ăn hàng ngày, thậm chí cả những thú cưng mà ông nuôi. Kết hợp với nguồn tin từ nội gián và đội máy bay không người lái tàng hình, CIA có thể phác họa chi tiết về thói quen và hoạt động của ông Maduro. Các thông tin đó là điều kiện tiên quyết để Mỹ quyết định tiến hành chiến dịch đột kích với mũi nhọn là đội đặc nhiệm tinh nhuệ Delta của Lục quân Mỹ, đơn vị thường xuyên đảm nhận những nhiệm vụ rủi ro nhất trên lãnh thổ nước ngoài. 

Quân đội Mỹ đã sẵn sàng hành động, nhưng chờ điều kiện thời tiết thuận lợi và thời điểm có nguy cơ gây thương vong cho dân thường thấp nhất. Trong thời điểm này, Mỹ tập hợp lực lượng tàu chiến hùng hậu cùng các chiến đấu cơ hiện đại và khoảng 15.000 quân ở vùng biển ngoài khơi Venezuela, nhằm tăng cường gây sức ép chính trị và quân sự để ông Maduro từ chức. Washington cáo buộc Tổng thống Maduro "điều hành đường dây ma túy", điều mà Caracas bác bỏ. Khi căng thẳng với Mỹ leo thang, ông Maduro liên tục thay đổi nơi ở tại 6-8 địa điểm khác nhau. Không phải lúc nào phía Mỹ cũng biết chính xác ông sẽ ở đâu cho đến tối muộn. Để triển khai chiến dịch, quân đội Mỹ cần xác nhận chắc chắn ông Maduro đang có mặt ở khu nhà mà họ luyện tập đột kích.

Những ngày trước cuộc đột kích, Mỹ tăng cường triển khai máy bay trinh sát, máy bay tác chiến điện tử và máy bay không người lái Reaper có vũ trang, cùng trực thăng tìm kiếm cứu nạn và tiêm kích tới khu vực.

Washington cũng thực hiện nhiều bước đi khác nhằm gia tăng sức ép với ông Maduro và chuẩn bị cho chiến dịch bắt giữ. Mỹ đã triển khai chiến dịch chống ma túy phá hủy hàng chục "xuồng ma túy" và khiến ít nhất 115 người thiệt mạng ở vùng biển Caribe và phía đông Thái Bình Dương. CIA gần đây đã tiến hành cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vào một cảng tại Venezuela.

Tổng Donald Trump cho biết vào tháng 12/2025, ông Maduro đã tìm cách đàm phán, đề nghị cho Washington tiếp cận nguồn dầu mỏ của Venezuela. Thỏa thuận được hai bên đưa ra ngày 23/12 sẽ cho phép ông Maduro rời đất nước tới Thổ Nhĩ Kỳ. Tuy nhiên, Tổng thống Venezuela sau đó bác bỏ thỏa thuận và sự đổ vỡ của cuộc đàm phán đã mở đường cho chiến dịch tập kích. Một quan chức Mỹ cho hay Washington muốn tiến hành chiến dịch trong kỳ nghỉ lễ Giáng sinh và năm mới, bởi thời điểm đó nhiều quan chức chính phủ Venezuela cũng như binh sĩ nước này được nghỉ phép. Song thời tiết xấu bất thường ở Venezuela thời điểm đó đã khiến chiến dịch bị trì hoãn vài ngày. 

Chiến dịch bắt đầu khởi động từ khoảng 16h30 ngày 2/1 và trong 6 giờ tiếp theo, họ tiếp tục theo dõi sát tình hình, gồm cả tình hình thời tiết và vị trí của ông Maduro. Đến 22h 46, chiến dịch đột kích đã được Tổng thống Mỹ chấp thuận. "Chúc may mắn và thượng lộ bình an", ông Trump nói khi cùng các quan chức an ninh cấp cao tập trung trong căn phòng ở Mar-a-Lago, nơi lắp đặt nhiều màn hình để quan sát từ xa chiến dịch đột kích táo bạo này.

Hơn 150 máy bay quân sự, gồm máy bay không người lái, tiêm kích và oanh tạc cơ cất cánh từ 20 căn cứ quân sự và tàu hải quân hướng về Caracas. Khi các máy bay đầu tiên tiến vào Caracas, giới chức Mỹ xác định rằng họ vẫn đảm bảo được yếu tố bất ngờ: ông Maduro không hề được cảnh báo trước. Vợ chồng ông vẫn tới nghỉ ngơi trong dinh thự tại căn cứ quân sự Fort Tiuna, nơi được bảo vệ nghiêm ngặt với các tổ hợp phòng không Buk-M2E và đông đảo binh sĩ.

Khoảng 1h30 sáng 3/1, những tiếng nổ lớn vang khắp Thủ đô Caracas khi chiến đấu cơ Mỹ phóng tên lửa tập kích các trạm radar và hệ thống phòng không. Các hệ thống phòng không, trong đó có tổ hợp Buk-M2E bảo vệ căn cứ Fort Tiuna, bị phá hủy. Đòn tập kích phủ đầu của Mỹ đã vô hiệu hóa lưới phòng không đối phương, mở đường cho trực thăng của Trung đoàn Không vận Tác chiến Đặc biệt số 160, chở lực lượng đặc nhiệm bay thành đội hình tiến vào Caracas. Với biệt danh "Kẻ săn đêm", Trung đoàn Không vận Tác chiến Đặc biệt số 160 chuyên thực hiện các nhiệm vụ rủi ro cao vào ban đêm và ở độ cao thấp, như đổ bộ, rút quân và đột kích. Trong những tháng gần đây, họ đã tiến hành các chuyến bay huấn luyện gần bờ biển Venezuela. Dù hệ thống phòng không đã bị áp chế, trực thăng Mỹ vẫn hứng chịu hỏa lực mặt đất khi tiếp cận khu dinh thự của ông Maduro vào khoảng 2h01. Một trực thăng bị trúng đạn nhưng không rơi. Đội Delta được đưa tới mục tiêu, nằm trong căn cứ Fort Tiuna. Khi đặt chân xuống mặt đất, lực lượng Delta nhanh chóng tiến vào tòa nhà để tìm ông Maduro. Họ sử dụng thuốc nổ để phá cửa xâm nhập tòa nhà và chỉ mất 3 phút để tiếp cận vị trí của ông Maduro. Khoảng 5 phút sau khi xâm nhập tòa nhà, đặc nhiệm Delta báo cáo đã bắt được ông Maduro và nhanh chóng đưa vợ chồng ông Maduro lên trực thăng trong khi các tiêm kích cùng với UAV cung cấp hỏa lực áp chế đường không. Nhiều cuộc giao tranh đã diễn ra khi trực thăng bay khỏi Venezuela. 

Đến 4h29 sáng, họ được chuyển lên tàu đổ bộ USS Iwo Jima của hải quân Mỹ, đậu cách bờ biển Venezuela khoảng 160 km trong suốt chiến dịch.

...

"Tốc độ, sự dữ dội... Đó là một điều tuyệt vời, một công việc đáng kinh ngạc", ông Trump nói về chiến dịch.

Theo Vnexpress, CNN, WSJ